વીવેકબુદ્ધીવાદ શું અને શા માટે?

આગામી વર્ષ 2021ના ફેબ્રુઆરી માસમાં આંધ્રપ્રદેશના રૅશનાલીસ્ટ રવીપુડી વેંકટાદ્રી 100 વર્ષ પુરા કરશે. આ વડીલના કેટલાક અંગ્રેજી પુસ્તકોનો આધાર મેળવી, ‘માનવવાદ’ અને ‘રૅશનાલીઝમ’ને લગતા કેટલાક પાયાના ખ્યાલોની ચોખવટ કરવા તૈયાર…

દોસ્ત! જીવનનું મૃત્યુ સાથેનું આ પણ એક યુદ્ધ જ છે

નાની ઉમ્મરે મા–બાપની રીતભાતને કારણે તે વ્યક્તીના મનના એક મહત્ત્વના ભાગનું નીર્માણ કઈ રીતે થાય છે, તેની છણાવટ કરતી અને દેખીતી રીતે નાટકીય લાગતી ‘અનોખી સીંહા’ની અનોખી વાર્તા પ્રસ્તુત છે...…

‘ઈશ્વર’ના નામે લુટાવાનું બન્ધ કરો

શું જગતના તમામ ધર્મો અને સમ્પ્રદાયોની સંસ્કૃતીમાં માંગવાની જ રીત શીખવવામાં આવે છે? અને એનું મોટું નામ પ્રાર્થના એવું રાખીને ઉપદેશકો અને પ્રચારકો ફુલાય છે, ગૌરવ લે છે? જીવને એક…

સાધુને હમ્મેશાં પતનના માર્ગે કોણ ધક્કો મારે છે?

સાધુ એટલે વૈરાગી સજ્જન અને સજ્જન એટલે સંસારી સાધુ? દાન–ભેટ આપ્યા પછી એને ભુલી જવાનું આપણને સાધુઓ શીખવાડે છે એનું રહસ્ય ખબર છે? સમગ્ર સમાજનું ચારીત્રનીર્માણ અને ચારીત્રઘડતર કરનાર સાધુઓ…

સરળ અને વૈજ્ઞાનીક જોડણી શા માટે?

અનેક વીદ્વાનો, ભાષાશાસ્ત્રીઓ, શીક્ષકો, તન્ત્રીઓ, સાહીત્યકારો, સંસ્થાઓની ચર્ચા–વીચારણામાંથી નુતન, સરળ અને વૈજ્ઞાનીક જોડણીનો વીચાર ઉદભવ્યો. ઉંઝા મુકામે ‘અખીલ ગુજરાત જોડણી પરીષદે’ બે દીવસની વીસ્તૃત અને સઘન ચર્ચાવીચારણાને અંતે સર્વાનુમતે તેનો…

કર્મનો સીદ્ધાંત

આટઆટલાં દમન–શોષણ છતાં ભારતમાં ક્રાંતી કેમ નથી થતી? દુ:ખગ્રસ્ત– યાતનાગ્રસ્ત લોકો મુંગા મોઢે ઘોર અન્યાય કેમ સહન કરી લે છે? વર્ષોના ગોબેલ્સ–પ્રચાર દ્વારા તેઓનાં મનમાં શું ઠસાવી દેવામાં આવ્યું છે?…

(1) વીશુદ્ધ મનને ઈશ્વરની જરુર નથી અને (2) ધાર્મીક જડતાના શીકાર ‘ઈરરીવોકેબલ’ લોકો

શું નાસ્તીકો માને છે કે આ જગતના સર્જન અને સંચાલન પાછળ કોઈ ગુઢ શક્તી છે? માણસ ઈશ્વરને માને છે તેનાં મુખ્ય ત્રણ કારણો કયા? શું લોકોમાં ધર્મ–સમ્પ્રદાય, ઈશ્વર–અલ્લાહ, પરમ્પરા વગેરે…

ઘીનો ગુનાહીત બગાડ

રહી રહીને એ સવાલ પજવ્યા કરે છે કે નાના બાળકને જે વાત સમજાય છે, એ વાત મોટા લોકને કેમ સમજાતી નહીં હોય? આપણા લેખકો–કવીઓ ગામડાના અલ્પશીક્ષીત લોકોની હૈયાસુઝ અને ડહાપણનું…

મીરાંબહેનને દર નવરાત્રીમાં ખરેખર ‘માતા’ આવતાં?

સુરતના મીરાંબહેનને દર નવરાત્રીમાં રોજ રાત્રે અચુક ‘માતા’ આવતાં. દર વર્ષે સેંકડો માણસો આ ‘માતા’ના દર્શને જતા હતા. મીરાંબહેનનો આ કીસ્સો, સંશોધનની વીગતો અને તારણો તથા આવા માનસીક રોગોને દુર…

‘પુર્ણ માનવ’ અને ‘માનવ સમાજમાં આપણું કર્તવ્ય’

શું આપણે શરીર, મન અને બુદ્ધીના સ્તર પર જ જીવીએ છીએ? પુરી માનવજાતને અને સ્વપુર્ણ મહારાજને કયો રોગ લાગ્યો છે? માનવ સમાજમાં આપણું કર્તવ્ય શું છે? આપણાં જીવનમાં કયા ચાર…