વીષવર્તુળના છેદનની શક્યતા

‘અકથીત રોગ’થી પીડાતા દર્દીઓના ‘વીષવર્તુળ’ની નબળી કડી કઈ? કેટલા અને કયાં તબક્કામાં ‘વીષવર્તુળ’ પેદા થાય છે? આ ‘વીષવર્તુળ’ને દુર કરવા માટે શું કરવું અને કેવું વ્યવસ્થાતન્ત્ર તૈયાર કરવું જોઈએ?

9

વીષવર્તુળના છેદનની શક્યતા

        –પ્રા. સુર્યકાન્ત શાહ

(આ પુસ્તકનો 8મો લેખ https://govindmaru.com/2019/10/14/suryakant-shah-13/ ­­­­­­­ના અનુસન્ધાનમાં..)

સમાજના મોટા ભાગના લોકો સાચી કે ભ્રામક સમસ્યા અથવા તો કોઈક એષણાના ઉકેલ માટે ખોટા માણસ પાસે જવાનો જે માંગેલો (Acquired) ‘અકથીત રોગ’ મેળવે છે તેને અટકાવવાની શી જરુર છે? શા માટે આવી મનોવૃત્તીને રોગ કહેવો? શા માટે એ રોગને દુર કરવો? ભગત પાસેથી મળેલ ચોપડા થકી હકીકત આધારીત તારણ નીકળે છે કે સમસ્યા અને પરીસ્થીતીના પોતીકાં કારણો હોવાનું ભક્તો માનતા જ નથી. જો માનતા જ નથી તો એ કારણો દુર કરવાનો પ્રયત્નો કરે જ નહીં! અલબત્ત, દેખાય છે એવું કે આળસના માર્યા એમણે કારણો દુર કરવાનો બૌદ્ધીક કે શારીરીક શ્રમ કરવો નથી તેથી કારણ શોધતા નથી અથવા તો આગળ વધીને નોંધવું પડે કે કારણો શોધવાનો શ્રમ કરતા નથી. આથી, અનેકવીધ ઘટનાઓનું એક જ કારણ (અને તે પણ ખોટું છતાં હાથવગું) માનીને તેને દુર કરવાનો જે પ્રયત્નો કરે છે તે કારણ દુર કરવાના લક્ષ્યાંક તરફ લઈ જતા નથી. મોટા ભાગે તેઓ કારણમાં કોઈકે કંઈક ‘કરી’ મુક્યાનું માની લે છે. આ કંઈક ‘કરી’ મુકનાર સમાજથી તરછોડાયેલ વીધવા, કદરુપી સ્ત્રી કે પુરુષ અથવા તો ગરીબ માણસો હોય છે. આથી, આ ‘અકથીત રોગ’થી પીડાતા માણસો પોતાની સમસ્યા કે વીપરીત પરીસ્થીતીનાં સાચા કારણો નહીં શોધીને તેને તેઓ દુર કરતા નથી તેથી તે સમય જતાં વકરે છે. તેઓ વધારે દુ:ખી થાય છે. પીડાઈ પીડાઈને કસમયે મરે છે. એષણાઓ બળવાન અભીપ્રેરણા છે. એષણાઓ સન્તોષવાની પોતાની શક્તી અને મર્યાદાનો કયાસ કાઢવાને બદલે આ ‘અકથીત રોગ’થી પીડાતા માણસો તદ્દન ત્રાહીત, ક્ષમતાવીહોણા અને ધુર્ત–ભગત–પીર પાસે જઈને તે સન્તોષવાના મીથ્યા પ્રયત્નો કરે છે. એષણાઓ સન્તોષાઈ જવાની ભ્રમણામાં રાચતા આ લોકોના મનપ્રદેશમાં અતૃપ્તીની આગ વધતી જાય છે અને ધુર્ત ભગત–પીર એમને લુંટતા રહે છે.

આમ, (1) સમસ્યા, વીપરીત પરીસ્થીતી, અતૃપ્ત તૃષ્ણા (2) બધી ઘટનાઓના એક કારણનો ભ્રમ (3) કારણને દુર કરવાનો ખોટો ઉપાય (4) ખોટા ઉપાય બતાવનારો ભગત–પીર આ ચાર તબક્કામાં ગુંથાયેલું આ ચક્ર સમાજમાં જોરથી ઘુમે છે. એક ભારે વીષવર્તુળ પેદા થયું છે. એનાથી દુ:ખોના ગુણાકાર અને સુખોના ભાગાકાર થાય છે. આથી એને તોડવું અનીવાર્ય બની ગયું છે.

માંગને લક્ષ્યમાં રાખી
પુરવઠા પર આક્રમણ કરો

ભક્તો જ ભગવાન પેદા કરે છે. ‘અકથીત રોગ’થી પીડાતા દર્દીઓ જ ભગત–પીર–સાધુ–બાવા–મૌલવીઓને પ્રભાવક સ્થાન આપે છે. અવૈજ્ઞાનીકતાના આ બજારમાં અન્ય બજારોની જેમ જ દર્દીઓની માંગ ભગત–પીરના પુરવઠાને આકર્ષે છે. આથી, વીષવર્તુળને તોડવું હોય તો એની માંગ ઓછી/ દુર થાય તે જ જોવું પડે. આ માટે સાચાં કારણો શોધતા રૅશનાલીઝમનો શક્ય એટલો વધારે પ્રચાર કરવો પડે. આ એક મોટું કામ છે. માંગ પેદા કરનાર ઘરે ઘરે છે. એ લોકો બુદ્ધીને લકવો લગાડીને શ્રદ્ધાથી ભગત–પીરને ત્યાં આવે છે. બીજી બાજુ, ભગત–પીર તો જાણે છે જ કે એની પાસે કોઈ ઉકેલ નથી. ધુર્ત તો પોતાની ધુર્તતા જાણતો હોય જ. એટલે કે, એના મનપ્રદેશમાં પોતે ગુનેગાર હોવાનો ભાવ હોય છે. અન્તે તો માંગ ઓછી કરવાનું ધ્યેય જ સીદ્ધ કરવાનું છે; પરન્તુ ભગત–પીરના ગુનેગાર હોવાનો ભાવ આ આખા વીષવર્તુળની નબળી કડી છે. એમના કહેવાતા ચમત્કારોના પર્દાફાશ કરવામાં આવે તો એકી સાથે બે પરીણામ આવે છે. એક, ત્યાં રુબરુ આવેલા ગ્રાહકોને નીભ્રાંત થવાની તક મળે છે. બે, ભગત–પીરને એની લીલા સંકેલવાની ફરજ પડે છે. ભગત–પીરની ધુર્તાની ચર્ચા સમાજમાં ઉપડે છે, જે ઘણાને દર્દી બનતા રોકે છે. માંગને સીધી રીતે ઓછી કરવામાં વધારે પ્રયત્નો, વધારે સમય અને વધારે નાણાં ખર્ચ કરવા પડે છે. આથી, અન્તે માંગને દુર/નીર્મુળ કરવા પુરવઠો પુરો પાડનાર પર નજર રાખી તેના કરતુતો ખુલ્લા પાડવાનું કાર્ય પહેલા કરવું જરુરી છે. અત્યારે આ વ્યહુરચના વીષવર્તુળ છેદવા માટે અસરકારક રહે એમ છે.

આ સન્દર્ભે સત્યશોધક સભા, સુરતના સક્રીય રૅશનાલીસ્ટો સીદ્ધાર્થ દેગામી અને મધુભાઈ કાકડીયા સાથે વાતો કરતાં સમજાયું છે કે આ ઉપાય વ્યવહારમાં પણ શક્ય અને સરળ છે. આ બન્ને મીત્રો સુરત શહેર, એના આજુબાજુના વીસ્તાર અને ગુજરાત રાજ્યમાં અન્યત્ર પણ ચમત્કારોના  પર્દાફાશ કરવામાં અગ્રણી છે. સભાના પ્રમુખ ડૉ. બી.એ. પરીખ અને મન્ત્રી પ્રા. બાબુભાઈ દેસાઈએ પર્દાફાશમાં સતત માર્ગદર્શન અને સક્રીય સાથ આપ્યો છે. અન્ય રૅશનાલીસ્ટમીત્રોમાં જગદીશ વક્તાણા, ગુણવંત ચૌધરી, દારુવાલા બહેન વગેરે પણ આ પર્દાફાશમાં સક્રીય રહે છે. આ મીત્રો સાથે મને પણ કામ કરવાની તક મળી છે. અમારા સૌનો અનુભવ છે કે ભગત–પીર સતત શંકા સેવતા હોય છે કે એમની ધુર્તતા ખુલ્લી પાડવા કોઈને કોઈ વ્યક્તી એમને પડકારશે. એમને એ ભય સતાવે છે કે એમની પોલ ખુલ્લી પડી જશે. જે જે ભગત–પીરને સ્થાનીક લોકોનો સાથ મળે છે તેઓ પર્દાફાશના કાર્યક્રમ પ્રસંગે સત્યશોધક સભાના કાર્યકરોનો પ્રતીકાર કરે છે. પર્દાફાશના કાર્યક્રમમાં કોઈ પણ ભગત–પીરે પોતે જે ઉપચારો કરી રહ્યો છે તે સાચા છે અને દર્દીને અચુક સારું થઈ જશે કે સારું થઈ ગયું છે એવું પ્રતીપાદીત કરવાના પ્રયત્ન કર્યો નથી. એમનો પ્રતીકાર ઘાંટા પાડવાના, ધક્કા મારીને એમના સ્થળમાંથી કાઢી મુકવાના, ધમકીઓ આપવાના અને મહોલ્લાવાસીઓનો સાથ મળે તો મારામારી કરવાના સ્વરુપનો પ્રતીકાર હોય છે. આમ, એમના પ્રતીકારનું સ્વરુપ બતાવે છે કે એમના દર્શાવેલા અને કરેલા ઉપચારો વાસ્તવમાં ઉપચારો નથી; પરન્તુ છેતરપીંડી છે. ‘સત્યશોધક સભા’ના કાર્યકરોની વીનન્તી છતાં તેઓ શાંતીથી બેસીને કાર્યકરોને કે તેમના ત્યાં આવેલા દર્દીઓને સમજાવતા નથી કે એમના ઉપચારો વાસ્તવમાં બનાવટ છે. આથી, કાર્યકરો એમના ગુસ્સાભર્યા પ્રતીકારનો સામનો કરવા માટે માનસીક રીતે તૈયાર હોય છે. આ ગુસ્સાભર્યા પ્રતીકારનો જુસ્સો પુરો થયા પછી મોટા ભાગના ભગત–પીર વાસ્તવીકતા સમજી જાય છે. ઠંડા પડી જાય છે, અને પોતે ખોટાં કાર્ય કરી રહ્યાનો એકરાર કરે છે. જે ભગતના ચોપડાઓ પર આ અભ્યાસ થઈ રહ્યો છે એમણે તો અણધારેલી રીતે ખુલ્લા દીલનો એકરાર કરી દીધો. અગાઉ જણાવ્યું તેમ એણે એની પાસેનું બધું જ સુપ્રત કરી દીધું. આમ, સત્યશોધક સભા,’ સુરતના પર્દાફાશના સંખ્યાબન્ધ અનુભવો દર્શાવે છે કે ભગતપીર પોતે ખોટું કરી રહ્યાનો ભાવ સતત અનુભવે છે. આથી, પુરવઠા પર દબાણ કરી આ વીષવર્તુળને તોડવાની શરુઆત થઈ શકે તેમ છે.

જો પર્દાફાશની પ્રવૃત્તી કરનાર પાસે માણસો અને સાધનો હોય તો એમણે ભગત–પીરની પાસે ઉકેલની આશા લઈને આવેલા દર્દીઓને શોધી કાઢવા જોઈએ. એમને સમજાવવાની કોશીશ કરવી જોઈએ કે તેઓ ખોટા માણસ પાસે ખોટા ઉકેલ માટે ગયા હતા. તેઓ અન્યોની નજરમાં હાસ્યાસ્પદ ઠરે તેથી તેઓ ભગત–પીરના ફરેબમાં મુર્ખ બન્યા તે ભલે જાહેરમાં જણાવે નહીં; પરન્તુ ખુદ તો તેઓ સમજે જ કે તેઓ સ્વયંભુ મુર્ખ બનવા માટે ગયા હતા. ઉકેલ માટે ખોટા માણસ પાસે જવું અને ખોટા ઉકેલ મેળવવાનો ચાળો કરવો તે પણ માનસીક નબળાઈ છે, રોગ છે. જાહેરમાં એ આ બાબતને જણાવતો નથી તેથી એ ‘અકથીત રોગ’ છે. એ માણસને માહીતી મળે કે તેના જાણકારોમાંથી કોઈ ભગત–પીર પાસે જવા માંગે છે તો એને અટકાવે. આવા માણસો પૈકી જે માણસો જાહેરમાં પોતાના અનુભવને વર્ણવવા તૈયાર થાય તો એમના અનુભવ એમની સહી અને પુરા સરનામા સાથે મેળવી લેવા અને તે જાહેર જનતા જેટલી વધારે જાણે તે રીતે પ્રકાશીત કરવા. અલબત્ત, આમ કરતાં એ માણસ ઈચ્છે કે એનું નામ–ઓળખ ગુપ્ત રહે તો તે રાખવાં; પરન્તુ ભગત–પીરના નામ–ઓળખ અચુક જાહેર કરવા.

જેવા કાયદા છે તેવા અને તેનો અમલ કરનાર જેવું તન્ત્ર છે તેવું છતાં એ તો હકીકત છે જ કે કોઈ પણ વ્યક્તીને વીશ્વાસ આપવો કે તેની સમસ્યા અને વીપરીત પરીસ્થીતીનો ધારેલો ઉકેલ આવશે અથવા તો એના રોગનું નીવારણ થશે તો એ છેતરપીંડી છે જ. આ સમયે વીશ્વાસ આપનારને ખબર હોય કે એની પાસે કોઈ સાચો ઉકેલ નથી છતાં એ વીશ્વાસ આપે. ઉપરાંત, એવો ખોટો વીશ્વાસ આપવાના બદલામાં રોકડ અને બીનરોકડ સ્વરુપે વળતર મેળવે તો આજના કાયદા પ્રમાણે ગુનો બને છે. જાગૃત નાગરીકોએ મુર્ખ બનેલા લોકોની સાથે રહીને આવા ભગત–પીરની સામે ફોજદારી રાહે પગલાં ભરવાં. એમની સામેના દાવા ધીરજથી ક્ષતીરહીત બનાવવા. દાવા પુરી ગમ્ભીરતાથી ચલાવવા. આવા ભગત–પીરને અવશ્ય સજા થશે. જો સજા થાય તો તેને ખુબ પ્રસીદ્ધી આપવી. દાવો ચાલે તે દરમીયાન પણ અદાલતી વાંધા નહીં પડે તે રીતે ચાલતા દાવાની માહીતીની શક્ય એટલી વધારે પ્રસીદ્ધી આપવી કે જેથી સામાન્ય જનને ખાતરી થાય કે ભગત–પીરમાં કોઈ દૈવી શક્તી નથી. દાવાને અન્તે જો ભગત–પીર દંડ–વળતરમાંથી માફી માગતી દયાની અરજી કરે તો તે સ્વીકારવી નહીં. મુર્ખ બનનારે નુકસાનીના વળતરની માંગણી અચુક કરવી. દાવો જીતનારા ત્યાર બાદ અન્ય ભગત–પીરને પડકારવામાં અને અદાલતો સમક્ષ રજુ કરવામાં અગ્રેસર થાય તે જોવું. આ કરવાથી જો લોકટેકો પ્રબળ થતો જાય તો તેવા વીસ્તારોમાં ‘અકથીત રોગ’ના ડૉક્ટર હોવાનો દાવો કરીને ધન્ધો કરતા ભગત–પીર, જોશી, બાવા, સાધુ–મૌલવી, પાદરી એવા લોકોની દુકાનો આગળ પીકેટીંગ કરવું. મુર્ખ બનવા જતાં લોકો દર્દીઓને ત્યાં નહીં જવા સમજાવવું. એમની સમસ્યા અને એષણાના સાચા ઉકેલો જ્યાં અને જેમની પાસે હોય ત્યાં અને તેમની પાસે મોકલવા. આ કામ તો આંદોલન સીવાય પણ સમજુ નાગરીકો પોતાના વર્તુળોમાં કરી શકે છે. ખાસ કરીને શારીરીક–માનસીક રોગોની બાબતોમાં ઝડપી પગલાં ભરવા.

વ્યવસ્થાતન્ત્ર તૈયાર કરો

સાધનો અને માણસો વધતાં જાય તેમ આ ‘અકથીત રોગ’ને દુર કરવા માટે તન્ત્રો તૈયાર કરવા જોઈએ. આ રોગ ઘણો જુનો છે, વ્યાપક છે, એને દુર કરવા માટે ધીરજથી લાંબા સમય માટે વ્યવસ્થીત પ્રયત્ન કરવાની જરુર છે, સફળતા જેવી કોઈ સફળતા નથી; પરન્તુ સફળતાના નશાનો ઉન્માદ આવે છે. ઉન્માદને કારણે ઉમદા કાર્યો નીષ્ફળ નીવડે છે અને બદનામ થાય છે. પર્દાફાશ કરનારાઓએ ખાસ જોવું કે ભગત–પીરને સમાજવીરોધી પ્રવૃત્તીઓ કરતા અટકાવતા કે દર્દીઓને મુક્ત થવાનું સમજાવતા, પોતે જ સફળતાના ઉન્માદની અસર નીચે આવી નહીં જાય. ભગત–પીર સાથે અપશબ્દોવાળી ભાષાનો વ્યવહાર, મારામારી કે ઉશ્કેરાટ કરવાથી તદ્દન દુર રહેવું. સમગ્ર કાર્યક્રમમાં કાયદો હાથમાં લેવો નહીં. બને ત્યાં સુધી જે વીસ્તારમાં ભગત–પીર સમાજવીરોધી પ્રવૃત્તીઓ ચલાવતા હોય ત્યાંના સ્થાનીક લોકોને વીશ્વાસમાં લેવા અને પર્દાફાશ માટે એમનો સાથ લેવો. સતત યાદ રાખવું કે ભગત–પીરની પેદાશ દર્દીઓની માંગમાંથી નીપજે છે. ભગત–પીરને સમાજવીરોધી પ્રવૃત્તી કરતાં રોકવાનું કોઈ પણ કાર્ય કાયદાની મર્યાદામાં અને સંયમીત રહેવું જોઈએ. દર્દીઓને સહાનુભુતીભર્યું શીક્ષણ આપવું જોઈએ. આ કરવા માટે કાર્યકરોને તાલીમ આપવાની જરુર લાગે તો આપવી. કાર્યકરો એકબીજાને પુરક બને તે જોવું. પર્દાફાશ દરમીયાન મળતી રોકડ, વસ્તુઓ વગેરેનો નીકાલ સ્થાનીક માણસો અને જરુર પડ્યે પોલીસની મદદથી કરવો. આ સન્દર્ભે કાયમી ધોરણે ‘ચમત્કાર પર્દાફાશ ભંડોળ’ ઉભું કરી તેમાં મળતી આ રોકડ–ચીજોના વેચાણમાંથી મળતી રોકડ જમા કરી પર્દાફાશના ખર્ચા તેમાંથી કરી શકાય. અલબત્ત, આ ભંડોળ અને તેની વ્યવસ્થા પારદર્શી અને પ્રમાણીક રીતે થવાની હોય તો જ તેની રચના કરવી. શક્ય હોય તો ભગત–પીર પાસેથી માહીતી મેળવી એના દર્દીઓને તે પરત આપી શકાય. જો ભંડોળ ઉભું કરી શકાય તો એને કેન્દ્રીત કરવાની જરુર નથી. સ્થાનીક માણસોને તેનો વહીવટ સોંપીને એમને જ તન્ત્ર તૈયાર કરી પોતાના વીસ્તારમાં પેદા થયેલા વીષવર્તુળને તોડવા અને વૈજ્ઞાનીક અભીગમવાળા અમૃતચક્રને ગતીમાન કરવા તૈયાર કરવા જોઈએ. આમ, સમાજમાં પેઠેલા આ વ્યાપક રોગને નાબુદ કરવા સમાજને જ કામે લગાડવો જોઈએ. આ બાબતમાં અત્યારે અગ્રેસર થયેલા લોકોએ પર્દાફાશ કરવાનો ઈજારો પોતાનો જ છે, એવા અહમ્ને ત્યાગી પોતાના અનુભવના આધારે વીકેન્દ્રીત ધોરણે પર્દાફાશ થાય તે માટે કાર્યરત થવું જોઈએ. એમણે પુરી નમ્રતા અને ધીરજ સાથે લોકો જ આ અભીગમને એક રોગ સમજે, એક વીકૃતી સમજે, એક બદી સમજે અને તેઓ પોતે જ તેમાં ફસાય નહીં અને ફસાયા હોય તો મુક્ત થાય તેવી વ્યવસ્થા કરવાના કામે લાગવું જોઈએ. પર્દાફાશના અને લોકશીક્ષણના અગ્રેસરોએ જાતે પરીવર્તન કરવાથી સન્તોષ માનવાનો નથી; પરન્તુ અન્યો પણ પરીવર્તનમાં અગ્રેસર થાય તેના પથદર્શક બનવાનું છે. આ માટે પુષ્કળ સાહીત્ય–વીડીયો કેસેટ અને સીડી સહીત–તૈયાર કરવું જોઈએ. રેડીયો અને ટેલીવીઝન જેવા માધ્યમોનો પણ બહોળો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આ સન્દર્ભે સુરતના અખબારો જે ભુમીકા ભજવે છે તેની સકદર નોંધ લેવી જોઈએ. શક્ય બને તો ગ્રામ વીસ્તારોમા–ઝુપડપટ્ટીઓમાં અને આગળ વધીને આદીવાસી વીસ્તારોમાં પ્રદર્શનો, ફીલ્મ શો, ચમત્કારનાં ઝુઠાણાંને સમજાવતા કાર્યક્રમો યોજવા જોઈએ. આ કાર્યક્રમોમાં સ્થાનીક લોકોને શરુઆતથી જ ભાગીદાર બનાવવા જોઈએ. સ્થાનીક કક્ષાએ અનેક સ્થળોએ જો આ કાર્યક્રમો ઉપાડવામાં આવે તો એમની વચ્ચે સંકલન કરવું. દરેકના અનુભવો અને તેના બોધપાઠની આપ–લે કરવા અને મુશ્કેલીના ટાંકણે એક બીજાને મદદ કરવાના હેતુસર એક મુખ્ય મથક હોવું જોઈએ. મુખ્ય મથક હુકમો કરવાનું કેન્દ્ર નહીં; પણ સંકલનકારની ભુમીકા ભજવતું હોવું જોઈએ. આ બધું રાતોરાત બનવાનું નથી. લાંબો સમય લાગશે, લાંબો સમય લાગવાનો છે, એટલે જ બને એટલી વહેલી એની શરુઆત કરવી જોઈએ.

પ્રા. સુર્યકાન્ત શાહ

પ્રા. સુર્યકાન્ત શાહનું પુસ્તક આપણો માંદો સમા (પ્રકાશક : ‘સત્યશોધક સભા, C/o શ્રી શં.ફ. અગ્રવાલ ટ્રસ્ટ, 8/1308, રંગીલદાસ મહેતાની શેરી, ગોપીપુરા, સુરત  395 001 પાનાં : 66, મુલ્ય : રુપીયા 30/)માંનો આ 9મો લેખ, પુસ્તકનાં પાન 52થી 57 ઉપરથી, લેખક અને પ્રકાશકના સૌજન્યથી સાભાર..

લેખક-સમ્પર્ક : પ્રા. સુર્યકાન્ત શાહ, 17, ગાયત્રી ગંગા નગર, મકનજી પાર્ક પાસે, અડાજણ, સુરત – 395009 સેલફોન : 98793 65173 ઈ.મેઈલ : suryasshah@yahoo.co.in

નવી દૃષ્ટી, નવા વીચાર, નવું ચીન્તન ગમે છે? તેના પરીચયમાં રહેવા નીયમીત મારો રૅશનલ બ્લોગ https://govindmaru.com/ વાંચતા રહો. દર શુક્રવારે સવારે 7.00 અને દર સોમવારે સાંજે 7.00 વાગ્યે, આમ, સપ્તાહમાં બે પોસ્ટ મુકાય છે. તમારી મહેનત ને સમય નકામાં નહીં જાય તેની સતત કાળજી રાખીશ..

અક્ષરાંકન : ગોવીન્દ મારુ ઈ.મેઈલ : govindmaru@yahoo.co.in

 

7 Comments

  1. “અકથીત રોગ’થી પીડાતા દર્દીઓ જ ભગત–પીર–સાધુ–બાવા–મૌલવીઓને પ્રભાવક સ્થાન આપે છે. અવૈજ્ઞાનીકતાના આ બજારમાં અન્ય બજારોની જેમ જ દર્દીઓની માંગ ભગત–પીરના પુરવઠાને આકર્ષે છે.”
    –પ્રા. સુર્યકાન્ત શાહ

    આનું મુખ્ય કારણ અન્ધશ્રદ્ધા છે, હિંદુઓ માં તથા મુસ્લિમો માં. તે ઉપરાંત અજ્ઞાનતા પણ આમાં મોટો ભાગ ભજવે છે. કોઈ ની તબિયત માં બગાડ થતા “નજર લાગવી, જાદુ કરવામાં આવેલ છે, કોઈ એ મુઠ મારેલ છે” વગેરે અજ્ઞાનો અને અન્ધશ્રદ્ધાળુઓ તરફ થી અભિપ્રાયો આપવા માં આવે છે. આવા સમયે કોઈ દાક્તર કે મનોચિકિત્સક પાસે જવાને બદલે દર્દી ને ભગત–પીર–સાધુ–બાવા–મૌલવીઓ પાસે લઈ જવામાં આવે છે. અને આવી રીતે આ ભગત–પીર–સાધુ–બાવા–મૌલવીઓ નો ધંધો ધમધોકાર ચાલે છે. આ અન્ધશ્રદ્ધાને તથા અજ્ઞાનતાને દૂર કરવા માટે રેશનાલિસ્ટો બહુજ જૂજ ભાગ ભજવી શકે છે.

    Liked by 1 person

  2. Prof. Suryakant Shah has effectively analyzed this big problem.
    His practical experience in the field is quite evident and useful to all of us. Please keep writing.
    Thanks .
    — Subodh Shah —

    Liked by 1 person

  3. પ્રફેસર સુર્યકાંત શાહે પ્રશ્નને લંબાણથી સમજાવ્યો છે. અને તેને નિર્મૂળ કરવા માટેના પગલાં ભરવાની સલાહો, આપી છે.
    વીષચક્ર કે વીષવર્તુળ ?
    સપ્લાય અને ડીમાંડનો કાયદો અહિ લાગુ પડે છે……. સપ્લાય અખૂટ હોય ત્યારે તેને આવકારનારનો શું વાંક ? પોતાના મનથી… મરજીથી… આ કહેવાતા વીષચક્રમાં ફસાવા જનાર અભણ, અંઘશ્રઘ્ઘાળુઓ ભારતમાં અગણિત છે. કદાચ ભણેલાં હોય અને અંઘશ્રઘ્ઘાળુઓ હોય તો પછી પુછવું જ શું ?
    પ્રોફેસર સુર્યકાંત શાહે બતાવેલા… આ વિષવર્તુળને તોડવાના કર્મોને અમલમાં મુકવાનું કર્મ પણ મહાભિનીષક્રમણ બની રહે…….
    ‘સમય‘ પણ શીખવે છે અને શિક્ષક પણ શીખવે છે….. બન્નેમાં ફર્ક અેટલો જ છે કે……. ‘શિક્ષક ‘ શીખવાડીને પરીક્ષા લે છે….. જ્યારે ‘સમય‘ પરીક્ષા લઇને શીખવાડે છે.
    અંઘશ્રઘ્ઘાળુંઓનું ટોળું અેટલું મોટું છે કે તેમને તેમના વીષવર્તુળમાંથી બહાર કાઢવાનું લગભગ અશક્ય બને છે. સ્વયંસેવકો કેટલાં મળે છે ? કેટલાને વીષવર્તુળ છેદવાની સમાજસેવા કરવાનું મન છે ?
    ‘સમય ‘ પરીક્ષા લઇને શીખવાડશે……..(નીગેટીવ વિચારો નથી લખતો. વિચારવાથી આ સત્ય હકિકત જરુરથી ઘ્યાનમાં આવશે….. કે સેવકો અને રેશનાલીસ્ટો કરતાં અંઘશ્રઘ્ઘાળુઓ લાખો ગણા છે…)
    આભાર.
    અમૃત હઝારી.

    Liked by 1 person

  4. મિત્રો,
    ……….વાંન કરતી વેળા થોડા શબ્દો જાણવાની વાત થઇ….
    પહેલાં… વીષવર્તુળ…. કે…… વીષચક્ર…?
    આ મનોવૃત્તી તો સદીઓથી ચાલતી આવી છે તેમાં કદાચ વઘારો થઇ રહ્યો છે….. તે એક ચક્ર બની ગયુ છે….ચાલુ જ છે…… વર્તુળ બનીને બંઘ નથી થઇ ગયું.
    બીજો એક અંગ્રેજી શબ્દ છે….જેનો ઉલ્લેખ સ્કરીપ્ટમાં છે.

    Delude : અર્થ : છેતરવું, ઘૂતવું, ભ્રમમાં નાખવું….
    આ શબ્દના વ્યુતપ્પનો :
    Delusion : અર્થ : ભ્રમ, ભ્રાન્તિ, ખોટી માન્યતા
    Delusive : ભ્રામક, છેતરે અેવું.

    આ આખુ વીષચક્ર આ નિયમના પાયામાં છે. …. છેતરનાર…. તેની ડીમાંડનો પોતાને માટે સદોપિયોગ કરે છે
    અને જે છેતરાવા તૈયાર હોય છે… જે જાળમાં ફસાવા માટે તૈયાર હોય છે તેનો છેતરનાર દુરુપયોગ કરે છે.
    તે લોકો છેતરાયાના જ્ઞાનથી જાગૃત થઇને શીખશે ત્યારે ૧૦૦ ટકા સુઘારો થશે.
    જેને જ્ઞાન નથી થતું તે લોકો અે ને છોડીને બીજાને ઓટલે ચઢશે…….
    ………..
    ………..
    અમૃત હઝારી.

    Liked by 2 people

  5. Well, till the world has homo sapiens who do not use their brains to question everything in a proper manner, those who are ready to take those ones for a ride will thrive. ગુજરાતીમાં કહેવત છે કે “લોભીયાના ગામમાં ધુતારા ભૂખે ના મરે” – આપણી સહુની (આવું સૌપ્રથમ તો લખતા-વાંચતા લોકોની) સંખ્યા ઓછી છે જ. આવા લોકો આવી પ્રવૃત્તિ થી ઉત્તરોત્તર વધે એવું ઇચ્છીએ.
    અસ્તુ.

    Liked by 1 person

  6. ‘અકથીત રોગ’ અંગે તદ્દન ત્રાહીત, ક્ષમતાવીહોણા અને ધુર્ત–ભગત–પીર પાસે જઈને તે સન્તોષવાના મીથ્યા પ્રયત્નો કરે છે આ વીષવર્તુળની નબળી કડીઆંગે મા પ્રા. સુર્યકાન્ત શાહે ન કેવળ ચર્ચા કરી પણ તેના સટિક ઉપાયો બતાવ્યા અને સફળતાપૂર્વક અજમાવ્યા ધન્યવાદ
    સાથે આવા અકથીત રોગ અંગે ધૂર્ત વૈદ્યો અને આકરી ફી લેતા તબિબો પણ આવે છે તે અંગે પણ સંશોધન કરી ઉપાયો કરવા જોઇએ.
    આવા ઘણા ખરા રોગમા યોગ્ય જીવનશૈલી, આહાર, ભક્તિ, ધ્યાન વ.ઊપાયોથી વધુ સારા પરીણામો
    આવે છે તેમ વિદ્વાન તબિબોનું સંશોધન જણાવે છે.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s