ચૌદ વર્ષની ભારતક્ન્યા!

ચૌદ વર્ષની ભારતક્ન્યા!

– કામીની સંઘવી

બાર જાન્યુઆરી પુરા વીશ્વમાં ‘વર્લ્ડ ડોટર્સ ડે’ તરીકે ઉજવાય છે. અમેરીકા જેવા વીકસીત દેશમાં ‘ડોટર્સ ડે’ ના દીવસે પેરેન્ટસ સ્કુલ કૉલેજીસમાં હાજર રહેતા હોય છે અને તે પછી જાત જાતના જશ્ન ‘ડોટર્સ ડે’ના માનમાં ઉજવાતા હોય છે. આપણે ત્યાં ઘર આંગણે દસેક વર્ષ પહેલાં આવા બધાં ડે ઉજવવાનું બહુ ચલણ ન હતું; પણ હવે વીશ્વ દીવસે દીવસે ગ્લોબલ બની રહ્યું છે એટલે આપણે ત્યાં પણ આવા દીવસો ઉજવાતા થયા છે. પંજાબમાં લોહરીનો ઉત્સવ નવા ઘઉં પાકે ત્યારે તેમ જ દીકરાના માનમાં ઉજવાય છે. છેલ્લાં બે વર્ષથી હવે લોહરી પહેલાંનો દીવસ દીકરી દીવસ’ તરીકે પણ ઉજવાતો થયો છે. યુગ પરીવર્તન અને સમભાવ એન.જી.ઓ.એ આ પહેલ કરી છે. જેથી કરીને સમાજમાં સ્ત્રીઓનું સ્થાન ઉંચુ આવે. સ્ત્રીભ્રુણ હત્યા અટકે અને માતા-પીતા, લોકો અને સમાજ દીકરીનું કે સ્ત્રીનું સન્માન કરતા શીખે. 

બીજી બાજુ ‘ગુગલ’ કે ‘ફેસબુક પેજ’ પર સર્ચ કરો કે ‘વર્લ્ડ ડોટર્સ ડે’ શું છે એટલે આવું કંઈક વાચવા મળે. સ્ત્રી ભલે માતા કે પત્ની કે માસી કે કાકી કે ફઈ હોય પણ સૌ પ્રથમ તે દીકરી છે. દીકરી એટલે પ્રસન્નતા. દીકરી સ્પેશીયલ છે. દીકરી વીના આપણું જગત ફુલ વીનાના બગીચા જેવું છે. ‘વ્હોટ્સએપ’થી લઈને અનેક સોશીયલ સાઈટસ પર દીકરી એટલે આંખનું રતન કે દીકરી એટલે માતા પીતાની જીવાદોરી. દીકરી એટલે કાળજાનો કટકો અને દીકરી એટલે તો બે કુટુમ્બની તારણહાર અને દીકરી એટલે લક્ષ્મી અને દીકરી એટલે સરસ્વતી અને દીકરી એટલે વ્હોટ નોટ… બ્લાં… બ્લાં… એવા અનેક અતીશયોક્તી ઉપમાથી લઈને દરેક પ્રકારની ઉપમાઓ દીકરીઓની પ્રશસ્તી રુપે આપણાં ગેજેટસમાં નોટસ કે મેસેજીસનો ઢગલો થાય.

‘વર્લ્ડ ડોટર્સ ડે’ની ત્રીજી બાજુ એ છે કે છેલ્લા દસેક વર્ષમાં આપણી ગુજરાતી ભાષામાં દીકરીને બીરદાવતા કે અનેક પ્રકારે દીકરીનું મહત્ત્વ કે ગુણગાન ગાતું સાહીત્યલેખન અનેક પુસ્તક/કૉલમ વગેરેમાં થયું છે. જેમાં દીકરી એટલે તો ‘વહાલનો દરીયો’ નામના પુસ્તકથી જે શરુઆત થઈ હતી તેવા અનેક પ્રયાસ થયા છે. જે પ્રશંસનીય પણ છે; પણ વાસ્તવમાં આ બધાં સોશીયલ મેસેજીસ કે સાહીત્ય ખરેખર કેટલાં વ્યર્થ છે? આપણે દીકરીના વખાણ સાંભળીને ફુલાઈએ છીએ કે અહો અમારે મને દીકરી દીકરાથી વીશેષ કે વધુ મહત્ત્વની છે; પણ વાસ્તવમાં આ બધાંના વાચનથી આજના સમયમાં દીકરીનો કેવી રીતે ઉછેર કરવો જોઈએ કે દીકરી ખરેખર કેવી હોવી જોઈએ જેથી સ્ત્રીનું સમાજમાં સ્થાન બને તેવું તો કશું જોવા કે વાચવા મળતું જ નથી. દીકરીનો ઉછેર કેવો હોવો જોઈએ કે જેથી તે પોતાના ફેમીનાઈન લુક જ નહીં ફેમીનાઈન ગુણોને સાચવીને પણ પોતાનું અલગ અસ્તીત્વ સમાજમાં સ્થાપે. તેના જવાબ રુપે ગુજરાતી સાહીત્યની એક રચના આપણાં રાષ્ટ્રીય શાયર ઝવેરચંદ મેઘાણીની છે જે આજના સમાજમાં બહુ સુચક અને પ્રસ્તુત છે.

સાવજ ગરજે! વનરાવનનો રાજા ગરજે
ગીરકાંઠાનો કેસરી ગરજે, ઐરાવતકુળનો અરી ગરજે
કડ્યપાતળીયો જોધ્ધો ગરજે, મોં ફાડી માતેલો ગરજે
જાણે કો જોગંદર ગરજે, નાનો એવો સમન્દર ગરજે!
ક્યાં ક્યાં ગરજે?
બાવળના જાળામાં ગરજે, ડુંગરના ગાળામાં ગરજે
કણબીના ખેતરમાં ગરજે, ગામ તણા પાદરમાં ગરજે
નદીઓની ભેખડમાં ગરજે, ગીરીઓની ગોહરમાં ગરજે
ઉગમણો આથમણો ગરજે, ઓરો ને આઘેરો ગરજે
થર થર કાંપે! વાડામાં વાછડલાં કાંપે કુબામાં બાળકડાં કાંપે
મધરાતે પંખીડાં કાંપે ઝાડતણાં પાંદડલાં કાંપે, સુતાં ને જાગંતાં કાંપે
જડ ને ચેતન સૌ એ કાંપે આંખ ઝબુકે! કેવી એની આંખ ઝબુકે!
વાદળમાંથી વીજ ઝબુકે જોટે ઉગીબીજ ઝબુકે
જાણે બે અંગાર ઝબુકે, હીરાના શણગાર ઝબુકે
જોગંદરની ઝાળ ઝબુકે, વીર તણી ઝંઝાળ ઝબુકે
ટમટમતી બે જ્યોત ઝબુકે, સામે ઉભું મોત ઝબુકે
જડબાં ફાડે! ડુંગર જાણે ડાચા ફાડે!
જોગી જાણે ગુફા ઉઘાડે! જમરાજાનું દ્વાર ઉઘાડે!
પૃથ્વીનું પાતાળ ઉઘાડે! બરછી સરખા દાંત બતાવે
લસ! લસ! કરતી જીભ ઝુલાવે. બહાદુરઉઠે!
બડકંદાર બીરાદર ઉઠે, ફરસી લેતો ચારણ ઉઠે
ખડગ ખેંચતો આહીર ઉઠે, બરછી ભાલે કાઠી ઉઠે
ઘરઘરમાંથી માટી ઉઠે, ગોબો હાથ રબારી ઉઠે
સોટો લઈ ઘરનારી ઉઠે, ગાય તણા રખવાળો ઉઠે
દુધમલા ગોવાળો ઉઠે, મુછે વળ દેનારા ઉઠે
ખોંખારો ખાનારા ઉઠે, માનું દુધ પીનારા ઉઠે
જાણે આભ મીનારા ઉઠે
ઉભો રે’જે!
ત્રાડ પડી કે ઉભો રે’જે! ગીરના કુત્તા ઉભો રે’જે!
કાયર દુત્તા ઉભો રે’જે! પેટભરા! તું ઉભો રે’જે !
ભુખમરા! તું ઉભો રે’જે! ચોર-લુંટારા ઉભો રે’જે!
ગા–ગોઝારા ઉભો રે’જે!
ચૌદ વરસની ચારણકન્યા,
ચુંદીડીયાળી ચારણકન્યા, શ્વેત સુંવાળી ચારણકન્યા,
બાળી ભોળી ચારણકન્યા, લાલ હીંગોળી ચારણકન્યા,
ઝાડ ચડંતી ચારણકન્યા, પહાડ ઘુમતી ચારણકન્યા,
જોબનવંતી ચારણકન્યા, આગ ઝરંતી ચારણકન્યા,
નેસ નીવાસી ચારણકન્યા, જગદંબા-શી ચારણકન્યા,
ડાંગ ઉઠાવે ચારણકન્યા, ત્રાડ ગજાવે ચારણકન્યા,
હાથ હીલોળી ચારણકન્યા, પાછળ દોડી ચારણકન્યા,
સીંહણ તારો ભડવીર ભાગ્યો, રણ મેલીને કાયર ભાગ્યો.
ડુંગરનો રમનારો ભાગ્યો. હાથીનો હણનારો ભાગ્યો.
જોગીનાથ જટાળો ભાગ્યો, મોટો વીર મુછાળો ભાગ્યો,
નર થઈ તું નારીથી ભાગ્યો, નાનકડી છોડીથી ભાગ્યો.

ગીરના જંગલમાં બનેલી આ ઘટનાને નજરોનજર જોઈને ઝવેરચંદ મેઘાણીએ ઉપરની કવીતા લખી હતી. દુલા કાગની એક નોટ આ કવીતા સાથે વાંચવા મળી. 1928 ગીરમાં તુલસીશ્યામની નજીક ચારણોનો એક નેસ છે. ત્યાંની હીરબાઈનામની એક ચૌદ વર્ષની ચારણ–ક્ન્યાએ એકલીએ પોતાની વાછડીને મારનાર વીકરાળ સીંહને વાછડીનું માંસ ચાખવા ન દેતાં લાકડી વતી હાંકી મુક્યો હતો.

તુલસીશ્યામથી બે ગાઉ અમે ખજુરીને નેસડે હતા, ત્યાં રીડ થઈ. સાવજ ડણક્યો. હાકોટા થવા માંડ્યા. રોળકોળ વેળા થઈ હતી. ખાડું–ધણ ઝુંપડે આવતાં હતાં. તેમાંથી હીરબાઈ કરી એક ચારણ બાઈની વોડકીને સાવજે પાદરમાં જ પાડી. અમે બધાદોડ્યા. વીસેક જણ હતા. જ્યાં ધાર માથે ચડ્યા ત્યાં તો હીરબાઈ ક્યારની યે ત્યાં પહોંચી ગઈ હતી. મરેલી વોડકી પર એ ચારણ–ક્ન્યા ચડીને સાવજ સામે સોટો વીંઝતી હતી. સાવજ બે પગે સામો થઈ હોંકારા કરતો હતો. બાઈ સાવજના ફીણથી નાહી રહી, પણ ગાયને ચારણી બાઈએ સાવજને ખાવા ન દીધી. એ વખતે ‘ચારણ–ક્ન્યા’ ગીત મેઘાણીભાઈ કાગળ–કલમ સીવાય રચીને ગાવા લાગ્યા. એમનું શરીર જાગી ઉઠ્યું. આંખો લાલ ઘ્રમેલ ત્રાંબા જેવી થઈ ગઈ. એ પણ સાવજ તરફ દોડવા લાગ્યા. અમે એમને માંડમાંડ પકડી રાખેલા.

આજથી સો વર્ષ પહેલાંની તે ચૌદ વર્ષની છોકરીની કેટલી તાકત અને કેટલી હીમ્મત કે તે ગીરના સાવજને ગીરનો કુત્તો કહે. છે આજની આપણી નારીઓમાં કે આપણી ચૌદ વર્ષની દીકરીઓમાં આટલું જોર છે? છે એટલી હીમ્મત કે તેના પર બળાત્કાર કરનાર કે કરવાનો પ્રયાસ પણ કરે તેવા કુત્તાને લલકારે? ચૌદ વર્ષની ચારણક્ન્યામાં છે એટલી તાકત આપણી દીકરીઓમાં હોત તો સમાજમાં ઉતરોત્તર સ્ત્રી સામે ગુના વધવાને બદલે ઘટતા હોત. શા માટે આપણી દીકરીઓ પારકી થાપણ છે? શા માટે આપણે દીકરીને ગાય દોરે ત્યાં જાય તેવી ઘડીએ છીએ?

તેનો જવાબ દીકરીઓના આપણાં ઉછેરમાં છે. પેલી ચૌદ વર્ષની ચારણક્ધયા નાજુક ને નમણી હોવા છતાં ખડતલ છે. તેણે ગીરના પહાડને ટેકરીઓ ભમી છે. તે ગીરના ઝાડવે ઝાડવે ચડી છે. એટલે તેને ગીરના સાવજની પ્રકૃતી અને પ્રતાપની ખબર છે. તે જાણે છે કે સાવજને કુત્તો કહેતા પહેલા તેટલું જોર તેનામાં હોવું જોઈએ કે સાવજને સામે લડીને તેને હરાવી શકાય. તાકાત કે શક્તી માત્ર.

ઈમોશનલ થવાથી નથી આવી જતી. તે માટે મહેનત કરવી પડે. માતા-પીતા તેમજ દીકરીઓ એ પણ ખડતલ થવા માટે મહેનત કરવી પડે. કોઈપણ કાબેલીયત મેળવવા માટે અથાગ પ્રયત્ન જરુરી છે.

પણ આપણે શું કરીએ છીએ? દીકરી જરાક મોટી થાય એટલે ડોલ કે ઝાડુ પકડાવી ને ‘ડુ ધીસ અને ડોન્ટ ડુ ધીસ’નું લીસ્ટ પકડાવી દઈએ. અથવા તો એટલી પેમ્પર કરીએ કે તેનાથી સળીના બે કટકા પણ ન થાય. સમાજમાં કાઈ રોઝીસ રોઝીસ ઓલ ધ વે જેવો નથી. અહીં રામ પણ છે અને રાવણ પણ છે. દીકરીને રામ અને રાવણ વચ્ચેનો ભેદ સમજાવો. રાવણ સામે લડવાની તાકાત આપો. તમારા દીકરાને આવડતી હોય તે દરેક વસ્તુ તમારી દીકરીને પણ આવડવી જ જોઈએ તેવો આગ્રહ રાખો. બે પૈડાંની સાઈકલથી લઈને ચાર પૈડાની ગાડી ચલાવતા આવડવું જોઈએ. પોતાના શોખ જાતે પુરા કરી શકે તેટલું કમાતા આવડવું જોઈએ. ખુદની ભુખ સંતોષી શકે તેટલી રસોઈ બનાવતા આવડવું જોઈએ. પોતાનો સામાન ખુદ ઉંચકી શકે તેટલી તાકાત તેના કોમળ બાવડામાં હોવી જોઈએ. કોઈ તેની છેડતી કરે તે તેનો હાથ ભાગવાની તાકાત દીકરીના નાજુક હાથમાં હોવી જોઈએ. દીકરો જે કરે તે દરેકે દરેક વસ્તુ દીકરી પણ કરી શકવી જ જોઈએ. પછી મજાલ છે કોઈની કે દીકરીને કોઈ આંગણી પણ અડાડી શકે? દીકરીને લક્ષ્મીને સરસ્વતીની પદવીઓ આપવાનું છોડીને તેમને જ્ઞાન મેળવવા માટે સારું શીક્ષણ આપો તો આપણી લક્ષ્મી જાતે જ લક્ષ્મી મેળવી લેશે. સમાજ કેવો છે તેમાં વસતા લોકો કેવા છે તેનું સાચું જ્ઞાન આપીને તેને સર્વ રીતે આત્મનીર્ભર બનાવો, બહાદુર બનાવો બીકણ નહીં. તો જ ‘વર્લ્ડ ડોટર્સ ડે’ ઉજવ્યો સાર્થક.

રેડ ચીલી
I am daughter in my mother’s house,
but mistress in my own.
Rudyard Kipling

– કામીની સંઘવી

‘મુમ્બઈ સમાચાર’ દૈનીક, મુમ્બઈની તા. 15 જાન્યુઆરી, 2014ની ‘લાડકી’ પુર્તીમાં, પ્રગટ થતી એમની લોકપ્રીય કટાર ‘દીલ કે ઝરોખોં સે’માં પ્રગટ થયેલો એમનો આ લેખ, લેખીકાના અને ‘મુમ્બઈ સમાચાર’ના સૌજન્યથી સાભાર…

લેખીકા સમ્પર્ક :
સુ.શ્રી. કામીની સંધવી, D – 804, New Suncity, Aptt., B/H. Bhulka Bhavan School, Anand Mahal Road, Adajan, Surat – 395 009 સેલફોન : 94271-39563 ઈ.મેઈલ : kaminiparikh25@yahoo.in  આ લેખ, કામીનીબહેનની પરવાનગીથી સાભાર…

નવી દૃષ્ટી, નવા વીચાર, નવું ચીન્તન ગમે છે? તેના પરીચયમાં રહેવા નીયમીત મારો રૅશનલ બ્લોગ https://govindmaru.com/ વાંચતા રહો. દર શુક્રવારે સવારે 7.00 અને દર સોમવારે સાંજે 7.00 વાગ્યે, આમ, સપ્તાહમાં બે પોસ્ટ મુકાય છે. તમારી મહેનત ને સમય નકામાં નહીં જાય તેની સતત કાળજી રાખીશ..

અક્ષરાંકન : ગોવીન્દ મારુ, ઈ.મેઈલ : govindmaru@yahoo.co.in

11 Comments

  1. “પોતાનો સામાન ખુદ ઉંચકી શકે તેટલી તાકાત તેના કોમળ બાવડામાં હોવી જોઈએ. કોઈ તેની છેડતી કરે તે તેનો હાથ ભાગવાની તાકાત દીકરીના નાજુક હાથમાં હોવી જોઈએ. દીકરો જે કરે તે દરેકે દરેક વસ્તુ દીકરી પણ કરી શકવી જ જોઈએ. પછી મજાલ છે કોઈની કે દીકરીને કોઈ આંગણી પણ અડાડી શકે? દીકરીને લક્ષ્મીને સરસ્વતીની પદવીઓ આપવાનું છોડીને તેમને જ્ઞાન મેળવવા માટે સારું શીક્ષણ આપો તો આપણી લક્ષ્મી જાતે જ લક્ષ્મી મેળવી લેશે. સમાજ કેવો છે તેમાં વસતા લોકો કેવા છે તેનું સાચું જ્ઞાન આપીને તેને સર્વ રીતે આત્મનીર્ભર બનાવો, બહાદુર બનાવો બીકણ નહીં. તો જ ‘વર્લ્ડ ડોટર્સ ડે’ ઉજવ્યો સાર્થક.”
    આ છેલ્લા પેરેગ્રાફમાં લેખનું હાર્દ છે. સરસ લેખ. હાર્દીક આભાર ગોવીન્દભાઈ અને બહેન કામીનીનો.

    Liked by 2 people

  2. Lovely Article, thank you for sharing.
    However, I am shocked to not read anywhere, a mention of ‘Mothers’ who should also be responsible for the raising their daughters. Many Mothers spoil their ‘sons’ by giving ‘the best food, expensive clothes and lots of spending money and all the freedom they want whereas the girls in the same family are treated as ‘unwanted’ as if they have committed a crime. Why?
    Some Mothers are the real culprits for not educating their daughters. All Fathers alone should not take the blame for the mistreatment of girls in the family.

    I must narrate my own life story. Thus:

    I have to mention my Father/ Dad because he educated us to make sure we treat boys and girls equally.
    When everyone was against me studying further so that I follow my dream, my Father supported me all the way. ( He decided to move to India so that I can study further.)
    He wanted me to be independent because he believed that ‘all girls should study so that they can earn their own living’ and not be a burden to anybody if circumstances change. Life does not move in a straight line for anybody. And he was right!
    That’s exactly what I have achieved. I was the first girl/woman in my family and my Samaj to go to University to study in India and later the University in the UK . I was the first person to become a Teacher in the English School from my Samaj. Now so many boys and girls follow my example. Their parents allow them to study. I am so proud of my family.
    As I said earlier, I have looked after my own children when my husband was ill by holding a job and being independent. I faced the ‘lion of fear and the tiger of hunger’ otherwise I would have been dependent on others’ pity and charity! I am not the only one. There are so many girls/women who fight the battles independently which makes me feel very proud of them.

    It is 2020, a new era. More needs to be done still.
    Even in the UK many girls are not allowed to attend Colleges in case they get distracted or find ‘boy friends!’
    We have to teach our children; boys and girls, some good moral values. They have to learn how to face problems as well as make good decisions in life which are more important than accumulating money or gold.

    And to all men: listen up please,

    “A man is born through a woman, and he is raised by a woman, and he falls in love with a woman, and he marries a woman. And I am surprised about the man, who doesn’t respect a woman.
    A girl/woman is not an object. She is not something; she is someone. You treat a woman with respect. She is not your toy. She doesn’t owe you anything just because you are a man. When she comes to you for comfort, you listen to her; you don’t make a move on her. Grow up and start treating women how they deserve to be treated.”

    Have a wonderful day.
    Kind Regards from,
    A Strong and Powerful Blind Woman!
    ( I lost my sight about 10 years ago. But I still enjoy my job )

    Liked by 1 person

  3. ગુજરાત કે પછી પુરા ભારતની મહાન કહેવત જે ઘર ઘરમાં પળાતી અને કદાચ આજે પણ ઘણા ગામડાઓમાં પ્રકટીકલી પળાતી હશે….અને તે છે….
    ‘ દીકરી ને ગાય…દોરે ત્યાં જાય.‘
    બીજી વાત કહેવાતી…
    .છોકરીને આખરે તે શું કરવાનું? પરણીને ઘર માંડવાનું…છોકરા છૈયા ઉછેરવા…મોટા કરવાં અને રસોડું સંભાળવાનું…ઘરનાં ઘરડાંૉની માન્યા રાખવાની. બાપનું નાક કપાવવાનું બને તેવું નહિ કરવાનું. આટલાં સામાન્ય નિયમોથી દીકરીની જીંદગી પુરી થતી.!!!!!!
    વેસ્ટર્નવર્લડ અને ઇસ્ટર્ન વર્લડ વચ્ચે ખુબ મોટો તફાવત છે. બન્નેની વિચારવાની રીત કે પઘ્ઘતિ જુદા. અંગ્રેજોના રાજ્યના દિવસોમાં પણ તેમની સ્ત્રીઓની રહેણી કરણી માટે ભારતીયોને સુગ…( કદાચ પુરુષોને મનોમનમાં ગમતું હશે…પરંતું પોતાના ઘરમાંની સ્ત્રીઓને તેની ના.)સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયમાં આજે પણ સ્ત્રી અને પુરુષ વચ્ચે મંદિરોમાં જુદી બેઠક વ્યવસ્થા. દૂઘપીતી દીકરીઓની વાતો ક્યાં નથી જાણી ?
    દીકરીને મુશ્કેલીઓનો ભારો કહેનાર કોણ હતાં ? દીકરી જન્મતાની સાથે તેના બાપને માથે પહાડ પડતો…તેના લગ્નનું નામ પડતાં બાપ અને માંને હાર્ટ અેટેક આવી જતો. આ બઘું સમાજના રીત રીવાજો અને તેની પાછળ આંઘળીયું કરવાની ઘેંટાગીરી જવાબદાર કહેવાય.
    દુનિયાની મહાન સંસ્કૃતિના ગુણો સમાજને જ દેવાદાર બનાવતાં. આ બઘા અને બીજા ઘણા બીજા કારણોને લીઘે દીકરીનો વિકાસ ના થઇ શક્યો. કોન્ઝર્વેટીવ વિચારોવાળી સંસ્કૃતિઅે દીકરીઓને પદડા પાછળ જ રાખી….સેકન્ડ ક્લાસ સીટીઝન બનાવી મુકી. જુના જમાનામાં પણ કહેતાં કે ‘ નારી તું નારાયણી.‘ …યત્રનાર્યાસ્તુ…..જેવા શ્લોકો લખતાં…મોટાઇ મારવાં…..ગીતાજીમાં અેક પણ સ્ત્રીના નામનો ઉલ્લેખ નથી….

    સમાજ પુરુષપ્રઘાન બની રહ્યો….પુરુષોઅે દીકરી અને તે દીકરીમાંથી બનેલી માંને પણ પોતાની કહેવાતી ચરણદાસી જ બનાવી મુકી. હતી.
    હવે સ્ત્રીજાગૃતિ આવી છે . ઇન્ડસ્ટરિયલાઇઝાશનને સમાજની રુખ બદલી છે. સ્ત્રીઓ નોકરી કરે છે…ભણે છે. સામાજીક સેવા કરે છે. વૈજ્ઞાનિક બને છે….વિમાનની પાયલટ બને છે….પોલીસ બને છે …ઘણું ઘણું કરે છે…..પુરુષોની બાસ બને છે…પોલીસ બને છે…લશ્કરમાં ભરતી થાય છે…..

    .પરંતું બળાત્કારના કેસો વઘતા જાય છે. સ્વબચાવમાં તે કાચી પડે છે. મસલ્સ બનાવીને જુદા જુદા ઉપકરણોનો ઉપયોગ, સ્વબચાવમાં કરતાં શીખે તે જરુરનું છે.
    સુંદર લેખ.
    સ્ત્રીઓ જ્યારથી દરેક ક્ષેત્રમાં આગળ આવવા માંડી છે ત્યારથી પુરુષને તેની ખુરસીની ચિંતા થવા લાગી છે……
    બસ સ્વબચાવ કરતાં શીખી જાય અેટલે જગ જીત્યારે લોલ….
    અમૃત હઝારી.

    Liked by 2 people

    1. Wow, Amritbhai, really enjoyed your reply.
      Yes, I agree with you that women need to equip themselves with armour of self-defence! Some men have been suppressing women for ages but time has come for these men to stand back because they can’t stop the ‘Girl Power’ stop which is spreading everywhere in every field.
      I would recommend the new Gujarati Movie: Hellaro which depicts the ‘Awakening’ in the hearts and minds of women who seek freedom from slavery and hypocrisy.
      Even in small villages there’s a chance of ‘change.’
      We need more films like that.
      Thank you for pointing out the lack of Shlok on Women in the Bhagwad Gita, I shall mention it to our Course Leaders!
      Have great day!

      Liked by 1 person

  4. વિશ્વ આખું જયારે આજે દીકરી દિવસ ઉજવી રહ્યું છે,કારણ કે વિદેશમાં માં-બાપને દીકરી દીકરા માટે સમય નથી હોતો,એટલે વર્ષમાં એક દિવસ ઉજવે છે.ત્યારે આપણા દેશમાં હર દિન દીકરી દિવસ હોય છે . નાનપણથી માં દીકરીને ઘોડિયાથી લઇ સાસરે જાય ત્યાં સુધી પ્રેમ,ત્યાગ,મમતા,સામર્થ્ય જેવા ગુણો આપે છે.સુ શ્રી કામિની સંઘવીએ પ્રસ્તુત ચિત્રમા ગુજરાતી સાહિત્યની એક રચના આપણાં રાષ્ટ્રિય શાયર ઝવેરચંદ મેઘાણીની છે જે આજના સમાજમાં બહુ સૂચક અને પ્રસ્તુત છે.
    મારે ચાર દીકરીઓ છે.ઘરના દરેક નિર્ણયમાં દીકરીને સામેલ રાખીએ છીએ,દીકરા જેટલું જ મહત્વ દીકરીને આપીએ છીએ. અને દીકરીને મિત્ર ગણીએ છીએ.
    સુ શ્રી પૂર્ણિમાબેન અરવિંદભાઈ પકવાસા એ ૧૯૫૬ના વર્ષમાં તેમણે શક્તિદળની શરૂઆત કરી, જે સ્ત્રીઓ માટે સાંસ્કૃતિક, ભૌતિક અને આધ્યાત્મિક શિક્ષણનું કાર્ય કરતી એક સંસ્થા છે. પાછળથી ૧૯૬૯ના વર્ષમાં, તેનું ઋતુંભરા વિશ્વ વિદ્યાપીઠમાં રૂપાંતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. સાપુતારા ખાતે આ વિદ્યાપીઠની વિસ્તૃત પ્રવૃત્તિઓ સ્વરુપે એક સંપૂર્ણ સુવિધાયુક્ત નિવાસી શાળા અને કોલેજની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. તેઓના શિબિરમા અમારી દીકરીઓને મોકલી હતી તેમા છોકરીઓને શારિરિક રીતે સશક્ત બનાવતા પણ તેમા મા પૂર્ણિમાબેને જોયું કે છોકરીઓ કેટલીક
    વાર નિર્દોષ છોકરાઓ સાથે મારામારી કરતા તેથી તેમણે આધ્યાત્મિક શિક્ષણ ઉમેરતા માનસિક સ્વસ્થતાની કેળવણી પણ મળી.. .અમારી દિકરીઓ આ કેળવણી એ જીવનભર દેરેક સંજોગમા ગભરાયા વગર ઉકેલ લાવી શકે છે !
    સંજોગવશાત મારી કેટલીક પ્રસૂતિ મારા પતિ જ કરાવતા.એકવાર મારી દિકરીના જન્મ પછી તેને મારા પેટ પર મુકી… પ્લેસેન્ટા બહાર આવ્યા બાદ જોયું તો દીકરી ખસતા ખસયા સ્તન પાસે આવી તે જોઇ તેઓ બોલ્યા શાબાસ ,આ દીકરીમા સર્વાઇવલ સ્કીલ અત્યારથી જ છે ! ભોજન ક્યાં મળે તે ખબર છે !
    દીકરીના મા બાપને સુચન કરવામું કે દીકરીઓને ખુલીને જીવવાની આઝાદી આપવી જોઇએ.મોટાભાગે દીકરીઓને માટે અનેક પ્રકારના નિયમો બનાવવામાં આવે છે. શું પહેરવું, ક્યારે ઘરની બહાર જવું, કોની સાથે જવું વગેરે…જો તમે આ નિયમોને આધીન દીકરીઓને રાખશો તો તેઓ તેમની જીંદગી સારી રીતે જીવી શકશે નહીં. તેને તેની મરજીથી જીવવા દો. તમે ફક્ત તેના સારા દોસ્ત બનો.

    Liked by 1 person

  5. મિત્રો,
    અેક નાની પણ મહત્વની વાત કહેવી છે…
    સંતાનોમાં કોઇને પણ સાચી સ્વતંત્રતા જરુરથી આપજો પરંતું તે સ્વચ્છંદતામાં પરિવર્તિત ના થાય તેની કાળજી લેતા રહેજો.
    અમૃત હઝારી.

    Liked by 1 person

  6. સરસ મજાનો આર્ટિકલ દીકરી વિષે।,અમૃતભાઈ હઝારી અને ઉર્મિલાબેન ના મઁતવ્યો ખરેખર પ્રશન્શ્નિય છે.અત્યારના સન્જોગોની જરૂરિયાત મુજબ દીકરીને
    બિચારી બાપડી ના રાખતા પોતાના પગ ઉપર ઉભી રહી શકે તેવી અને બીજાની ઓશિયાળી ના રહે તેવી તઈ યાર કરવાની જરૂર છે.વધુમાં ઉમેરવાનું કે
    દીકરી વ્હાલ નો દરિયો છે એમાયે ખાસ કરીને પીતાં માટે તો અનમોલ રત્ન છે Daughter is an ocean of unconditional love.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s