સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં જુઠાણું વેચવાનો પ્રયાસ–કાયદાનું શાસન પ્રહસન દેખાય છે!

તાજેતરમાં યુ.પી.ની સહારનપુર પોલીસે નવ માણસો પર ક્રુરતા આચરતો વીડીયો વાયરલ થયો. જાહેર ડોમેનમાં પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ છે તેવા તથ્યોને દબાવીને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતીષ્ઠીત વૈશ્વીક મંચ પર આપણે જુઠ્ઠાણું ફેલાવીને ગર્વ અનુભવવો કે શરમ અનુભવવી?

સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં જુઠાણું વેચવાનો પ્રયાસ–
કાયદાનું શાસન પ્રહસન દેખાય છે!

– પ્રવીણભાઈ પટેલ 

યુનાઈટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી રીઝોલ્યુશન 60/251, જેણે 2006માં ‘માનવ અધીકાર પરીષદ’ની સ્થાપના કરી, યુ.એન.ના તમામ 193 સભ્યરાજ્યોમાં માનવઅધીકારોના મુલ્યાંકન અને પ્રગતી માટે સમીક્ષા પદ્ધતી તરીકે ‘યુનીવર્સલ પીઅરીઑડીક રીવ્યુ’ (UPR)ની સ્થાપના પણ કરી. સામાન્યસભા દ્વારા નીર્ધારીત કર્યા મુજબ, દરેક રાષ્ટ્રે ફરજીયાત માનવાધીકારની જવાબદારીઓ અને પ્રતીબદ્ધતાઓની પરીપુર્ણતાના ઉદ્દેશ્ય અને વીશ્વસનીય માહીતીના આધારે સાર્વત્રીક સામયીક સમીક્ષા હાથ ધરવી. જે કવરેજની સાર્વત્રીકતા અને તમામ રાજ્યો માટે સમાન વ્યવહારની ખાતરી કરે; સમ્બન્ધીત દેશની સમ્પુર્ણ સંડોવણી સાથે અને તેની ક્ષમતા–નીર્માણની જરુરીયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને, સમીક્ષા એક સહકારી પદ્ધતી હશે, જે ઈન્ટરેક્ટીવ સંવાદ પર આધારીત છે; આવી મીકેનીઝમ સંધી સંસ્થાઓના કામને પુરક બનાવશે અને ડુપ્લીકેટ કરશે નહીં.

આ સન્દર્ભમાં, આપણા દેશના રસ્તાઓ પર અને રાજ્યો દ્વારા સમર્થીત બાળકો અને મહીલાઓ માટેના આશ્રય–ગૃહોમાં પણ હીંસાનો તાજેતરનો વધારો ગંભીર પ્રશ્ન ઉભો કરે છે, કાયદાનું શાસન ક્યાં છે? જ્યારે હું પરીસ્થીતીને જોઉં છું, ત્યારે મને એટર્ની જનરલ મુકુલ રોહતગીની આગેવાની હેઠળ ‘સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધીકાર પરીષદ’ ખાતે યુનીવર્સલ પીઅરીઑડીક રીવ્યુ વર્કીંગ ગ્રુપના 27માં સત્રમાં 3જી મે, 2017ના રોજ સત્તાવાર ભારતીય પ્રતીનીધીમંડળે આપેલા નીવેદનની યાદ અપાવે છે. જેમણે કહ્યું હતું કે, “ભારત એક ધર્મનીરપેક્ષ રાજ્ય છે જેમાં રાજ્યનો કોઈ ધર્મ નથી.” તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, “ભારતીય બંધારણ દરેક વ્યક્તીને ધર્મની સ્વતન્ત્રતાની ખાતરી આપે છે.” અને એમ પણ કહ્યું કે “ભારતીય બંધારણમાં લઘુમતીઓના અધીકારો અને હીતોના રક્ષણ માટે વીવીધ જોગવાઈઓ સમાવીષ્ટ છે; ભારત કોઈ નાગરીકની જાતી, સમ્પ્રદાય, રંગ કે ધર્મ વચ્ચે કોઈ ભેદ રાખતું નથી.” તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું કે, “અમે શાંતી, અહીંસા અને માનવીય ગૌરવને જાળવી રાખવામાં માનીએ છીએ. જેમ કે, યાતનાની વીભાવના આપણી સંસ્કૃતી માટે સમ્પુર્ણપણે અજાણી છે અને રાષ્ટ્રના શાસનમાં યાતના – ત્રાસનું કોઈ સ્થાન નથી.”

શ્રી રોહતગીએ એમ પણ કહ્યું કે ભારતે જાતીય હુમલાઓ અને અન્ય લીંગ આધારીત ગુનાઓને સંબોધવા માટે શ્રેણીબદ્ધ કાયદા ઘડ્યા છે. “અમે બાળજાતીય અત્યાચાર સાથે વ્યવહાર કરવા માટે કાનુની માળખું સુધારી લીધું છે.” તેમણે સરકારની મુખ્ય પહેલોમાં પણ જણાવ્યું, “બેટી બચાવો – બેટી પઢાવો – છોકરીની ઉજવણી કરો અને તેણીના શીક્ષણને સક્ષમ કરો.”  જ્યારે આપણે વાસ્તવીક હકીકતો જોઈએ છીએ ત્યારે વૈશ્વીક સ્તરે જે કહેવામાં આવ્યું છે તેનાથી તદ્દન વીપરીત પરીસ્થીતી આપણા દેશમાં તે વખતે હતી તે સાથે સરખામણી કરવામાં આવે ત્યારે આપણા મનમાં ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. જ્યારે આપણે સગીર છોકરીઓ અને મહીલાઓ સામે આચરવામાં આવેલા ગુનાની શ્રેણીબદ્ધ વાસ્તવીકતાઓ જોઈએ ત્યારે બેટી બચાવો એ માત્ર એક સુત્ર કરતાં વધુ દેખાતું નથી. જમ્મુ અને કાશ્મીરના કઠુઆમાં એક સગીર બાળકીના ગેંગરેપ પછી તેની હત્યા, જેમાં થોડા પોલીસકર્મીઓ પણ ચાર્જશીટમાં છે, શાસક પક્ષ સાથે જોડાયેલા એક કાયદા ઘડવૈયા નીયમીતપણે મહીનાઓ સુધી એક છોકરી પર બળાત્કાર કરે છે; પરન્તુ જ્યારે તે ફરીયાદ કરે છે, ત્યારે પોલીસ દ્વારા તેના પર નીર્દયતાથી અત્યાચાર કરવામાં આવે છે. પોલીસ સ્ટેશન તેને ફરીયાદ પાછી ખેંચવા દબાણ કરે છે. જે આખરે તેના આખા શરીર પર અનેક ઈજાઓ સાથે મૃત્યુ પામે છે. આ હકીકત મને યુ.એન.માં આપેલા નીવેદનની યાદ અપાવે છે. હું ફરીથી ટાંકું છું, “અમે શાંતી, અહીંસા અને માનવીય ગૌરવને જાળવી રાખવામાં માનીએ છીએ. જેમ કે, યાતનાની વીભાવના આપણી સંસ્કૃતી માટે સમ્પુર્ણપણે અજાણી છે અને રાષ્ટ્રના શાસનમાં તેનું કોઈ સ્થાન નથી.” સામાન્ય લોકોના મનમાં પણ એક ધારણા છે કે અમારા પોલીસ સ્ટેશનોમાં ત્રાસ ખુબ જ સામાન્ય છે. તાજેતરમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં નવ માણસોને પોલીસકર્મીઓ દ્વારા તેમના પર સતત લાકડીઓ વડે માર મારીને ક્રુરતા આચરતો એક વીડીયો સોશીયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે. પોલીસ સ્ટેશનમાં નાગરીકો પર કરવામાં આવેલી પોલીસની ક્રુરતાની પુષ્ટી આ વીડીયો ક્લીપ કરે છે. ઉત્તર પ્રદેશના બીજેપી ધારાસભ્ય શલભમણી ત્રીપાઠી દ્વારા ટ્વીટર પર શેર કરવામાં આવેલ એક વીડીયો કેપ્શન સાથે “તોફાનીઓ માટે પરત ભેટ” ઘણું બોલે છે. જ્યારે સહારનપુર પોલીસ આવી કોઈ ઘટના બની હોવાનો ઈન્કાર કરે છે. તો બીજી તરફ એન.ડી.ટી.વી. ટીમની તપાસ મુજબ વીડીયોમાં માર મારવામાં આવતા પાંચ પુરુષોના પરીવારના સભ્યોએ જણાવ્યું હતું કે આ સહારનપુર પોલીસ સ્ટેશનની જ કાર્યવાહી છે અને દરેક પુરુષોને ગંભીર ઈજાઓ થઈ છે. કાયદાના રખેવાળો કોના ઈશારે અને શા માટે જુઠાણું ચલાવે છે?

સગીર છોકરીઓ સહીત મહીલાઓ સામે હીંસા અને જાતીય હુમલાની ઘણી ઘટનાઓ સુરક્ષીત જાહેર જગ્યાઓમાં બની છે. એ જાણવું ચોંકાવનારું છે કે પોલીસકર્મી, કાયદા ઘડનારા, બાબાઓ/સંતો, આશ્રય ગૃહો, હોસ્ટેલના ઈન્ચાર્જ એવા લોકોમાં તેમના નામ પણ જોવા મળે છે જેમના પર બળાત્કાર, બળાત્કારનો પ્રયાસ, મહીલાઓ અને બાળકોની છેડતીના ગુનાનો આરોપ છે. દોષીતોને સજા કરવા માટે કડક કાયદા ઘડવામાં આવ્યા હોવા છતાં આ બધું બન્યું છે, જે એ વાતની પુષ્ટી કરે છે કે ગુનેગારોને કાયદાનો ડર નથી. કાયદાનું શાસન પ્રહસન લાગે છે!

‘ભારતમાં ક્રાઈમ–2016’ મુજબ, નેશનલ ક્રાઈમ બ્યુરો, ભારત સરકાર દ્વારા પ્રકાશીત અહેવાલ પ્રમાણે ભારતમાં બળાત્કારના કેસોમાં 2015માં 34,651 કેસોથી 12.4 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે જે 2016માં 38,947 થઈ ગયો છે. મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં અનુક્રમે 4,882 (12.5 ટકા) અને 4,816 (12.4 ટકા) સાથે બળાત્કારની સૌથી વધુ ઘટનાઓ નોંધાઈ છે. ત્યારબાદ 2016 દરમીયાન મહારાષ્ટ્ર 4,189 (10.7 ટકા) આવે છે. જ્યારે આપણી મહીલાઓ, અનુસુચીત જનજાતી (ST) અને અનુસુચીત જાતી (SC) સામે આચરવામાં આવેલા અપરાધો પર નજર કરીએ છીએ, ત્યારે ફરીથી મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશ ઉંચા દરો સાથે મોટાભાગની શ્રેણીઓમાં સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનાર છે. જો સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્લેટફોર્મ પર સત્તાવાર ભારતીય પ્રતીનીધીમંડળ દ્વારા જે કહેવામાં આવ્યું છે તે સાચું છે, તો નીર્દોષ મુસ્લીમો વીરુદ્ધ વારંવાર ફેલાયેલી નફરત વીશે શું? ગુજરાતના ઉના ખાતે ગરીબ દલીત યુવાનોને કેમ નીર્દયતાથી મારવામાં આવે છે તે શું છે?  ઈખલાક અને પેહલુ ખાનનું શું થયું? અને પછી અકબર અને બીજા કેટલાક ગાયના રક્ષક તરીકે દેખાતી આતંક ફેલાવતી ટોળકીને લોકોની હત્યા કરવાનું લાયસન્સ કોણે આપ્યું છે? શું તે નીર્દોષ નાગરીકોને માત્ર એટલા માટે મારવામાં આવે છે કે તેઓ દલીત, મુસ્લીમ છે? હત્યારાઓ અને કાયદો તોડનારાઓ સામે મજબુત કેસ દાખલ કરવામાં પોલીસ કેમ નીષ્ફળ જાય છે? જ્યારે હીંસા કરનારાઓનું પુષ્પહારથી સન્માન કરવામાં આવે ત્યારે પોલીસને ખોટો સંદેશો જાય છે. તેમની સામેના ગુનાઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવઅધીકાર પરીષદ ખાતે યુ.એન. પીઅરીઑડીક રીવ્યુ વર્કીંગ ગ્રુપના 27મા સત્રમાં આપણે આપણી જાતને હાસ્યનું પાત્ર બનાવ્યું છે, જે જાહેર ડોમેનમાં પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ છે તેવા સખત તથ્યોને દબાવીને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતીષ્ઠીત વૈશ્વીક મંચ પર જુઠ્ઠાણું વેચવાનો આ પ્રયાસ નથી તો પછી શું છે? તેથી જ કાયદાના શાસનના વૈશ્વીક સુચકાંકમાં, ભારત 139 દેશોમાંથી 79મા ક્રમે છે.

તો શું સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતીષ્ઠીત વૈશ્વીક મંચ પર ઉપર આપણે જુઠ્ઠાણું ફેલાવીને ગર્વ અનુભવવો કે શરમ અનુભવવી તે વાચકોને નક્કી કરવા દો...     

– પ્રવીણભાઈ પટેલ 

‘ફોરમ ફોર ફાસ્ટ જસ્ટીસ’ના માનદ ટ્રસ્ટી અને માનવઅધિકાર કાર્યકર્તા શ્રી પ્રવીણભાઈ પટેલે આ લેખ ‘અભીવ્યક્તી’ બ્લૉગના સુજ્ઞ વાચકમીત્રો માટે મોકલ્યો તે બદલ તેઓનો આભાર.  

લેખક સમ્પર્ક : Mr. PRAVIN PATEL, FLAT NO. 03, 1ST FLOOR, GANESH APARTMENT, POST OFFICE LANE, RAMDASNAGAR, TIKRAPARA, BILASPUR – 495004 (CHHATTISGARH) Cellphone: 98271 58588/83490 31300 eMail:  ncforumforfastjustice@gmail.com 

નવી દૃષ્ટી, નવા વીચાર, નવું ચીન્તન ગમે છે? તેના પરીચયમાં રહેવા નીયમીત ‘અભીવ્યક્તી’ બ્લોગ https://govindmaru.com/ વાંચતા રહો. દર શુક્રવારે સવારે અને સોમવારે સાંજે આમ, સપ્તાહમાં બે પોસ્ટ મુકાય છે. તમારી મહેનત ને સમય નકામાં નહીં જાય તેની સતત કાળજી રાખીશ..

અક્ષરાંકન : ગોવીન્દ મારુgovindmaru@gmail.com

પોસ્ટ કર્યા તારીખ : 17/06/2022

4 Comments

  1. વાહ…
    તત્કાલીન પરિસ્થિતિ ઉપર માહિતીસભર લેખ “અભિવ્યક્તિ* માં પહેલીવાર વાચ્યો….
    અભિનંદન ગોવિંદભાઈ….
    આભાર પ્રવીણભાઈ, પણ સવાલો ની સાથે ઉપાયો ઉપર પણ થોડા વિચારો મૂકવા હતા….
    બાકી ચાલુ સરકાર ને ભારતની વૈશ્વિક બ્રાન્ડ ઉભિકરવા માં અન્ય કોઈ સરકાર બરોબરી કરીશકે નહિ….you will agree

    Like

  2. મને રાજકારણમા ખાસ સમજ નથી પણ સાધારણ સમજ પ્રમાણે વિશ્વના રાજકારણમા સામ-દામ-દંડ-ભેદની નીતિ અપનાવીને કોઇ પણ ભોગે વિજય મેળવવા પ્રયત્નો કરવામા આવે છે.તેમા ખાસ કરીને મીડિયાને ભ્રષ્ટ કરી સત્ય ઉજાગર કરાતુ નથી ત્યારે મા.પ્રવીણભાઈ પટેલ જેવા તેમના અભ્યાસ પ્રમાણે ‘સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં જુઠાણું વેચવાનો પ્રયાસ–કાયદાનું શાસન પ્રહસન દેખાય છે!’ લેખથી કેટલીક વાતો સમજાવવા પ્રયત્ન કરે છે જેમા કેટલીક વાતો સંપૂર્ણપણે સંમત થવાતુ નથી.

    Liked by 1 person

  3. MY RESPONCE to Learned Ms. PRAGNAJU.
    Let me put it straight that there us not EVEN AN IOTA OF ‘POLITICS in the write up. If she has failed to understand the contents, it is her problem. Secondly, we are the largest democracy of the World, where Rule OF Law is supreme. Here committing Brutalities by the law keepers with the police station is a live example of breaking RULE OF LAW. Are we are living in medevial age? Who has given right to police to beat people in Custody? Remember, our official delegation at UN became laughing stock as they tried to sell falsehood. There were shouts, Shame, Shame India and ….. This simple fact, how can it be linked with politics? As an Indian, it is a matter of great shame for all of us but instead of correcting the mistakes, our police feel proud in committing Brutalities and even kill people in false encounters denying access to justuce to them. But there are many who take pride in suo moto declaring ourselves as VISHWAGURU!

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s