રાજદ્વારી છેતરપીંડી

શું અધ્યાત્મ અને ધર્મ જેવી ઉદાત્ત ભાવનાઓ વીકૃત કરીને ધર્માચાર્યો લોકોને છેતરી રહ્યા છે? તે જ રીતે રાષ્ટ્રભક્તી, રાષ્ટ્રસેવાના નામે રાજકારણીઓ પણ લોકોની સાથે છેતરપીંડી કરે છે?

રાજદ્વારી છેતરપીંડી

–લક્ષ્મીદાસ ખટાઉ

રાજદ્વારી ખટપટ, કાવાદાવા, દગા–ફટકા, હત્યાઓ, બળવાઓ અને લોહીયાળ યુદ્ધો એ તો રાજકારણનું એક અનીવાર્ય, અવીભાજ્ય અંગ છે. બધા દેશોના ઈતીહાસના પાને–પાને આવી ઘટનાઓ ભુતકાળમાં બની છે. આ પ્રકારની ઘટનાઓ માટે છેતરપીંડી શબ્દ બહુ નાનો પડે. જ્યાં સુધી પ્રજાસત્તાક રાજ્યશાસન–પદ્ધતી શરુ થઈ ન હતી ત્યાં સુધી રાજસત્તા હાંસલ કરવા માટે અથવા ટકાવી રાખવા કાવતરાં, દગા–ફટકા, હત્યાઓ વગેરે થતાં તેમને રાષ્ટ્રભક્તી કે રાષ્ટ્રસેવાને નામે ચડાવી દેવાનો દંભ થતો નહીં. એ તો રાજસત્તા મેળવવા કે ટકાવી રાખવા માટેના, દંભ વગરના, નગ્ન સ્વાર્થ માટેના પ્રયાસો હતા. એમાં છેતરપીંડીની ભુમીકા બહુ ગૌણ હતી.

પણ જ્યારથી પ્રજાસત્તાક રાજ્યશાસન–પદ્ધતી શરુ થઈ ત્યારથી રાષ્ટ્રભક્તી, રાષ્ટ્રસેવાના નામે રાજકારણીઓએ લોકોને મુર્ખ બનાવવા છેતરપીંડી શરુ કરી. રાજા, મહારાજા, સમ્રાટોના સ્થાને લોકોએ ચુંટી કાઢેલા પ્રતીનીધીઓને રાજ્યશાસન ચલાવવા માટેની સત્તા આપી. લોકશાહી સરકારની રચના માટે પ્રજાને મતાધીકાર આપવામાં આવ્યો. ચુંટણી–પદ્ધતી શરુ થઈ. સંસદ–ગૃહોમાં લોકપ્રતીનીધી તરીકે ખુરશી પર બેસવા માટે ચુંટણી–સમયે ઉમેદવારો ઉભા રહે. તેમાંથી મતદારો જેમને પસંદ કરે તે ઉમેદવારો બહુમતીથી ચુંટાઈ આવે. તેઓ સંસદગૃહના સભ્યો બને. તેમાંથી જે પક્ષની બહુમતી હોય તે પક્ષના સભ્યોમાંથી એક વડાપ્રધાન બને અને વડાપ્રધાન પોતાનું પ્રધાનમંડળ રચે. આ તો પ્રજાતંત્રનું એક જમા પાસું છે.

પરન્તુ અધ્યાત્મ અને ધર્મ જેવી ઉદાત્ત ભાવનાઓ વીકૃત કરીને ધર્માચાર્યો જે રીતે લોકોને છેતરતા રહ્યા છે તે જ રીતે રાષ્ટ્રભક્તી, રાષ્ટ્રસેવાના નામે રાજકારણીઓએ લોકોને છેતરવાનું શરુ કર્યું. ચુંટણીમાં ઉમેદવાર તરીકે ઉભા રહેવા માટે કોઈ રાજદ્વારી પક્ષનું સમર્થન અનીવાર્ય બની ગયું. ચુંટણીમાં પ્રચાર કરવા માટે મોટી રકમનો ખર્ચ કરવો પડે. રાજદ્વારી પક્ષો ચુંટણીના ઉમેદવાર તરીકે જે વ્યક્તીની પસંદગી કરે તે વ્યક્તીનું બૌદ્ધીક, નૈતીક કે આર્થીક ધોરણ શું છે તે ગૌણ બની ગયું. પણ તે ઉમેદવાર કયા ધર્મનો, નાતજાતનો છે તેનું મહત્ત્વ વધી ગયું. આમાં ક્યાંય પણ રાષ્ટ્રહીતની વાત હોતી નથી, રાજદ્વારી પક્ષના હીતની જ વાત હોય છે. પક્ષ તરફથી પસંદ કરાયેલા ઉમેદવાર અંગુઠા–છાપ હોય, અપરાધી તરીકે તેના પર ચોરી, બળાત્કાર, ખુનના કેસ થયા હોય છતાં પણ તે વ્યક્તી મતવીસ્તારમાંથી ઉભી રહે. તે મતવીસ્તારમાં ઉમેદવારનાં ધર્મ, સમ્પ્રદાય કે નાતજાતનાં મતદારોની સંખ્યા વધારે હોય તો તે વ્યક્તી, તે રાજદ્વારી પક્ષો, ત્રણ વાંદરાઓની જેમ આંખે, મોઢે અને કાને હાથ આડા રાખે. તદ્દન નીમ્ન કક્ષાની વ્યક્તીને ઉમેદવાર તરીકે ઉભો રાખે અને તે વ્યક્તી ધર્મ, સમ્પ્રદાય, નાતજાતના આધારે ચુંટાઈ આવે. આમાં ક્યાંય પણ રાષ્ટ્રસેવા કે રાષ્ટ્રભક્તીનો છાંટો દેખાય છે? આ પણ એક સુક્ષ્મ પ્રકારની છેતરપીંડી છે.

રાજકારણ તો ગંદી રમત છે, સારા માણસનું તેમાં કામ નથી. રાજકારણમાં સફળ થવું હોય તો બુદ્ધી–પ્રતીભા ઓછી હોય અથવા તદ્દન ન હોય તો પણ ચાલે. તેને બદલે જેની જીભ ખુશામત–ખોર હોય, ચામડી ગેંડા જેવી બરછટ, અસંવેદનશીલ હોય, આત્મા બુઠો હોય, તે સફળ રાજકારણી બની શકે છે. કોઈ પણ પ્રમાણીક, બુદ્ધીશાળી, સ્વતંત્ર વીચારની વ્યક્તી કોઈ પણ રાજદ્વારી પક્ષની વૈચારીક ગુલામી સ્વીકારવા તૈયાર ન થાય. એટલે રાજદ્વારી પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે ઉભા રહેવાનું પસંદ ન કરે અને રાજદ્વારી પક્ષો પણ એવી વ્યક્તીઓને પસંદ ન કરે. પરીણામે નાની પાલખીવાલા, અરુણશૌરી, કુલદીપ નાયર, સોલી સોરાબજી જેવી બુદ્ધીપ્રતીભાશાળી વ્યક્તીઓ ચુંટણીમાં ઉભી રહેતી નથી અને ઉભી રહે છે તો હારી જાય છે. કેટલીક બુદ્ધીપ્રતીભાશાળી વ્યક્તીઓને રાજસભાના સભ્ય તરીકે નીમવામાં આવે છે એ પણ એક મજાક છે; કારણ કે રાજસત્તા તો લોકસભાના હાથમાં છે અને ત્યાં તો નાની પાલખીવાલાને સ્થાને સીને નટી બેઠી હોય છે! આને રાષ્ટ્રભક્તી અને રાષ્ટ્રસેવાના નામે રાજકીય પક્ષોએ કરેલી છેતરપીંડી ન કહેવાય?

પ્રજાસત્તાક રાજ્યમાં વડાપ્રધાનનો હોદ્દો વારસાગત હોઈ ન શકે. ઈંદીરાજી વડાપ્રધાન બન્યાં તે માટે તેમની પાસે બુદ્ધીપ્રતીભા હતી અને પંડીત નહેરુના મૃત્યુ પછી તરત તેઓને વડાપ્રધાન બનાવવામાં આવ્યાં ન હતાં પણ ધીમે ધીમે તેઓ પોતાની કાર્યક્ષમતાથી એક એક પગથીયું ચડીને વડાપ્રધાન બન્યાં. અહીં સુધી તો તેમાં કંઈ ખાસ હરકત જેવું ન હતું; પણ પછી ઈંદીરાજીના મૃત્યુ પછી તેમના પુત્ર રાજીવ ગાંધી, જેમને રાજકારણમાં જરાપણ રસ ન હતો, અનુભવ ન હતો, તેમને રાતોરાત, તે સમયે 90 કરોડની વસતી ધરાવતા દેશના વડાપ્રધાન તરીકે ઠોકી બેસાડવામાં આવે છે. આ ઘટનાને છેતરપીંડી કહીએ તો અલ્પોક્તી કરી કહેવાય. એ તો રાષ્ટ્રસેવા–હીતના નામે એક મોટું કૌભાંડ રચાયું હતું.

રાષ્ટ્રભક્તી–સેવા–હીતનાં ગાણાં ગાતા અને ભવ્ય ભુતકાળના કોંગ્રેસી નેતાઓનું બૌદ્ધીક, નૈતીક ધોરણ એટલી હદ સુધીનું નીચું ગયું કે તેઓ 1999ની ચુંટણીમાં સોનીયાજીને ચુંટણી–સમયે વડાપ્રધાન બનાવવા માટેની તૈયારીઓ કરવા લાગ્યા. સોનીયાજીનું મુળ ભારતીય નથી એ મુદ્દાને બાજુમાં રાખી દઈએ. ભારતનાં એક નાગરીક તરીકે તેમને પણ વડાપ્રધાન બનવાનો બંધારણીય અધીકાર છે એ વાતને પણ માન્ય રાખીએ તો પણ જેમને રાજકારણનો નહીંવત્ જેવો અનુભવ છે, ભારતીય ભાષા, ઈતીહાસ, રાજ્ય–બંધારણ, ધર્મ, સંસ્કૃતી અને લોકો વીશે પ્રાથમીક કક્ષાની પણ જાણકારી નથી તેવી વ્યક્તીને એક અબજની વસતી ધરાવતા; અનેક ધર્મો, સમ્પ્રદાયો, ભાષાઓ, નાતજાતો અને રાજ્યો ધરાવતા દેશના વડાપ્રધાન બનાવવા માટે, કરોડરજ્જુ વગરના કોંગ્રેસી નેતાઓ તૈયાર થઈ ગયા ત્યારે તેઓએ એમનાં રાષ્ટ્રભક્તી, રાષ્ટ્રસેવા, રાષ્ટ્રહીતને ગીરવે મુકી દીધાં અને રામના નામે પથરા તર્યા હતા તેમ સોનીયાજીના નામે આ કોંગ્રેસી પથરાઓ તરી જશે એમ માનીને તેમણે સોનીયાજીને કોંગ્રેસનાં પ્રમુખ, બન્ને સંસદગૃહોનાં નેતા તથા વડાપ્રધાનના સંભવીત ઉમેદવાર બનાવી દીધાં! આને પણ છેતરપીંડી કહીએ તો અલ્પોક્તી થઈ કહેવાય. આ પણ રાષ્ટ્રભક્તી–સેવા–હીતના નામે મોટું કાવતરું રચાયું હતું. ભારતની એક અબજની વસતીના સારા નસીબે એ કાવતરું સફળ ન થયું; પણ હજી તે કાવતરું ફરી ઉભું નહીં થાય તેની કંઈ બાંહેધરી કોઈ આપી ન શકે. રાજસત્તા પાછળ આંધળા થયેલા રાજકારણીઓ પોતાના સ્વાર્થની ખાતર દેશનો સત્યાનાશ વળી જાય એટલી હદે પણ જતાં અચકાય નહીં. બોલો, જય ભારત.

લોકશાહીના નામે રાજકારણીઓ લોકોને કેવી રીતે મુર્ખ બનાવે છે, છેતરપીંડી કરે છે તેનાં કેટલાંક દૃષ્ટાંતો જોઈએ. ચુંટણી–સમયે ઉમેદવારો પૈસા ખર્ચીને મતો ખરીદે અને ચુંટાયા પછી એ જ ઉમેદવારો પોતે વેચાય અને ખરીદાય. ચુંટણી–સમયે જે પ્રવચનો, વચનો કર્યા હોય તે ચુંટાયા પછી ભુલી જાય, પક્ષપલટા કરે – સીદ્ધાંતની ખાતર નહીં, પૈસા લઈને – ત્યારે રાજકીય છેતરપીંડી તેના નગ્ન સ્વરુપે છતી થઈ જાય છે. વ્યક્તીગત પક્ષપલટાના દુષણને અટકાવવા પછી પક્ષપલટા વીરુદ્ધ કાયદો આવ્યો. તે પ્રમાણે પક્ષપલટો કરવા માટે કોઈ પણ એક પક્ષના 1/3 સભ્યો પક્ષપલટો કરે તો તે કાયદેસર ગણાય! કોઈ એમ કહે કે કોઈ એક માણસ વ્યક્તીગત રીતે બળાત્કાર કરે તો તે ગુનો ગણાય પણ સામુદાયીક બળાત્કાર ક્ષમ્ય ગણાય! તેના જેવી સામુદાયીક પક્ષપલટાની વાત છે. સામુદાયીક પક્ષપલટો એ તો સામુદાયીક છેતરપીંડી ગણાય.

રાજદ્વારી ભ્રષ્ટાચારનો કૅન્સર તો હવે સમસ્ત રાષ્ટ્રના શરીરમાં વ્યાપી ગયો છે. પહેલાં લાખોનાં, પછી કરોડોનાં અને હવે અબજોનાં નાણાંકીય કૌભાંડોની તો બહુ લાંબી યાદી થાય. બોફોર્સ તોપોના કૌભાંડ પહેલાંનાં કૌભાંડોની રકમ નાની હતી અને તેમાં કોઈ વડાપ્રધાનનું નામ સંડોવાયું ન હતું. ત્યાર પછી તો કૌભાંડકારોને જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રની તીજોરી લુંટનારાઓનો વાળ પણ વાંકો થતો નથી એટલે રાષ્ટ્રસેવકના નામે ફરતા લુંટારાઓએ તો બોફોર્સ, ટૅલીકૉમ્યુનીકેશન, ફર્ટીલાઈઝર, હવાલા–કૌભાંડો. જેવાં કરોડો અબજોનાં કૌભાંડો કેન્દ્ર–સરકારના પ્રધાનોએ કર્યો. તો પછી રાજ્ય સરકારના પ્રધાનો પાછળ રહી જાય તે કેમ ચાલે? બીહારમાં લાલુપ્રસાદ યાદવે તથા તામીલનાડુમાં જય લલીતાએ તો રાજ્યની તીજોરીને લુંટવા માટે અનેક કૌભાંડો ઉભાં કર્યાં. હજી સુધી કોઈને કોઈ પણ કૌભાંડ માટે સજા થઈ નથી. એટલેથી વાત પતી નથી. લાલુપ્રસાદ યાદવ પર ચારા કૌભાંડનો કેસ કોર્ટમાં દાખલ થયો એટલે તેમણે રાજીનામું આપીને તેમની પત્નીને મુખ્યપ્રધાનની ખુરશી પર બેસાડી દીધાં! બોલો પ્રજાસત્તાક ઝીંદાબાદ. જય લલીતાજી પર પણ અનેક કૌભાંડો માટેના આક્ષેપો કોર્ટમાં રજુ થઈ ગયા છે છતાં પણ તેઓ ગૌરવપુર્વક સમાજમાં ફરી શકે છે, રાજકારણમાં ભાગ લઈ શકે છે અને ફરી મુખ્ય પ્રધાન પણ બની શકે છે! બોલો – મેરા ભારત મહાન.

ચુંટણી–સમયે બહાર પાડવામાં આવતા ચુંટણી ઢંઢેરાઓ – મૅનીફેસ્ટો પણ એક પ્રકારની છેતરપીંડી છે. જે દેશની 40–50 ટકા વસતી અભણ હોય, ગરીબી–રેખા નીચે જીવતી હોય તેને પુખ્ત મતાધીકાર આપવામાં આવ્યો. આ પ્રકારના 40–50 ટકા મતદારોને દેશનું રાજ્યબંધારણ શું છે. લોકસભા, રાજસભા, વીધાનસભા, વીધાન પરીષદ શું છે, તે વચ્ચે શું ફરક છે, તેમને શું અધીકારો છે તે વીશે અંશમાત્ર પણ જાણકારી હોતી નથી. તેઓ અખબારો વાંચી શકતા નથી, રાજદ્વારી પક્ષોના ચુંટણી–ઢંઢેરા વાંચી શકતા નથી. આવા મતદારોને મતાધીકાર અપાયો. તેમાંથી તો અનેક અનીષ્ટો પેદા થયાં અને પ્રજાસત્તાક રાજ્યશાસનના નામે લોકોને છેતરવામાં આવે છે. આ તો ઠગો માટે, ઠગોથી ચલાવાતું, ઠગોનું રાજ્ય છે.

યેનકેન પ્રકારે મતદારોને પ્રલોભન આપી, ખોટી માહીતી અને વચનો આપીને, નાતજાત, ધર્મ, ભાષાના વીવાદ ઉભા કરીને તક–સાધુ, રાજકારણીઓ રાષ્ટ્રહીતને પડખે મુકીને પોતે ચુંટણીમાં જીતે તે માટે કાવાદાવા કરે છે. ઈંદીરાજીના વખતમાં કોંગ્રેસે ‘ગરીબી હટાવ’નું ખોખલું સુત્ર આપીને મતદારોને મુર્ખ બનાવ્યા. ઈંદીરાજીને કે પંડીત નહેરુ પછીની કોંગ્રેસને સમાજવાદ, સામ્યવાદ, ગાંધીવાદ કે મુડીવાદ પ્રકારની કોઈ વીચારસરણી સાથે લેવાદેવા ન હતી. રાજસત્તા મેળવવા અને ટકાવી રાખવા માટે તેઓ તો એક ખુરશીવાદ સીવાય કોઈ પણ વાદમાં માનતા ન હતા. પરીણામે નૈતીક મુલ્યો ઘટ્યાં અને છેવટે ઈંદીરાજીએ તો પોતાની સત્તા ટકાવી રાખવા રાજકીય કટોકટી પણ જાહેર કરી ને જયપ્રકાશ નારાયણ અને મોરારજી દેસાઈ જેવા ગાંધીવાદી પીઢ નેતાઓને પણ જેલમાં બેસાડી દીધા. આને કહેવાય લોકશાહીના નામે મોટામાં મોટી છેતરપીંડી.

લોકો સમક્ષ લોભામણાં સુત્રો અને ઠાલાં વચનો આપવામાં કોંગ્રેસ સીવાયના બીજા રાજદ્વારી પક્ષો પણ ઓછા ઉતરે તેવા નથી. ભારતીય જનતા પાર્ટી રામમંદીરના નામે લોકપ્રીયતા મેળવીને એક મોટો રાજદ્વારી પક્ષ બન્યો અને અન્ય પક્ષોના સહકારથી યુતી સરકાર પણ બનાવી. પણ તે માટે આ પક્ષે જે મુદ્દાઓના આધારે લોકપ્રીયતા મેળવી હતી, રાજસત્તા હાંસલ કરી તે મુદ્દાઓને જ અભરાઈ પર ઉંચા મુકી દીધા! અયોધ્યામાં રામમંદીર બાંધવાની યોજના, કાશ્મીરના વીશેષ દરજ્જાની જોગવાઈ દુર કરવાનો મુદ્દો, કૉમન સીવીલ કોડનો મુદ્દો વગેરેને પડતા મુકીને અન્ય પક્ષો સાથે મળીને રાષ્ટ્રીય એજન્ડા ઘડી કાઢ્યો. તેમાં કંઈ ખોટું નથી પણ રાજસત્તાની ખાતર પોતાના અસલ મુદ્દાઓને પડખે મુકી દેવા એ રાજકીય તકવાદ કહેવાય અને મતદારો સાથે છેતરપીંડી કરી કહેવાય.

બીજી તરફ બાબરી મસ્જીદના નામે જે ધર્મ–ઝનુનીઓ બુમાબમ મચાવે છે, તેમના એ અભીગમમાં ઈસ્લામ ધર્મ કે મુસ્લીમોના હીતની વાત નથી પણ લોકોની ધાર્મીક લાગણીઓ ઉશ્કેરીને સસ્તી લોકપ્રીયતા મેળવીને મતબેંક ઉભી કરવાનો તકવાદ દેખાય છે. ધર્મના નામે લોકોને ઉશ્કેરીને તેમને ગેરમાર્ગે દોરવાનો ધંધો થાય છે. બધું દેશ અને પ્રજાના હીતના નામે તુત થાય છે. હકીકતમાં તો આ લોકો પ્રજાને છેતરે છે. રામમંદીર કે બાબરી મસ્જીદ નહીં હોય તો કરોડોની ગરીબ પ્રજાને તેથી કંઈ ફેર પડવાનો નથી. આ લોકોને તો રોટી, કપડાં અને મકાનથી વધારે કંઈ પણ જોઈતું નથી. પણ રાજકારણીઓને તેથી ઘણું બીજું કંઈક જોઈએ છે અને તે માટે તેઓ છેતરપીંડી કરે છે.

– લક્ષ્મીદાસ ખટાઉ

ડૉ. અશ્વીન શાહ, ચીફ મેડીકલ ઑફીસર અને મેનેજીંગ ટ્રસ્ટી, ખારેલ સાર્વજનીક હૉસ્પીટલ, ખારેલ તરફથી લોકજાગૃતી માટે ‘અભીવ્યક્તી’ને મોકલવામાં આવેલ પુસ્તક ‘તમને કોણ, કેવી રીતે છેતરે છે?’ (પ્રકાશક : આર. આર. શેઠની કમ્પની, મુમ્બઈ – 400 002 પ્રથમ આવૃત્તી : ઓગસ્ટ, 2002 મુલ્ય : રુપીયા 75/– ઈ.મેલ : sales@rrsheth.com વેબસાઈટ : www.rrsheth.com )માંથી, લેખક, પ્રકાશક અને ડૉ. અશ્વીન શાહના સૌજન્યથી સાભાર…

લેખક–સમ્પર્ક :  અફસોસ, સ્મરણીય લક્ષ્મીદાસ ખટાઉ હવે આપણી વચ્ચે નથી.

નવી દૃષ્ટી, નવા વીચાર, નવું ચીન્તન ગમે છે? તેના પરીચયમાં રહેવા નીયમીત મારો રૅશનલ બ્લોગ https://govindmaru.com/ વાંચતા રહો. દર શુક્રવારે સવારે અને સોમવારે સાંજે આમ, સપ્તાહમાં બે પોસ્ટ મુકાય છે. નવો લેખ મુકાય છે. તમારી મહેનત ને સમય નકામાં નહીં જાય તેની સતત કાળજી રાખીશ..

અક્ષરાંકન : ગોવીન્દ મારુ govindmaru@gmail.com

પોસ્ટ કર્યા તારીખ : 9–09–2022

 

11 Comments

  1. શ્રી લક્ષ્મીદાસ ખટાઉ દ્વારા ‘ વીકૃત કરીને ધર્માચાર્યો લોકોને છેતરી રહ્યા છે? તે જ રીતે રાષ્ટ્રભક્તી, રાષ્ટ્રસેવાના નામે રાજકારણીઓ પણ લોકોની સાથે છેતરપીંડી કરે છે?’
    સ રસ લેખ.
    ધર્માચાર્યો અંગે વારંવાર કહેવાય છે કે-‘ પાની પીજો છાન કર ગુરૂ કીજો જાન કર…
    અને
    વોટ આપનાર દરેક નાગરીકે આ રીતે અભ્યાસ કરવો જરુરી…
    ધન્યવાદ

    Liked by 1 person

  2. ” ધર્મના નામે લોકોને ઉશ્કેરીને તેમને ગેરમાર્ગે દોરવાનો ધંધો થાય છે. ” — લક્ષ્મીદાસ ખટાઉ

    આ વાત ૯૦ ટકા સાચી છે. અત્યાર ના ૨૧ મી સદી ના સમય માં “ધર્મ” એ “ધંધો” બની ગયેલ છે, અને આ ધંધો દરેક ધર્મ માં ફેલાય ગયેલ છે. જેવી રીતે ગુજરાતી ની કહેવત છે કે “જ્યાં લોભિયા હોય ત્યાં ધુતારા ભુખે ન મરે” તે જ અનુસાર આ નવી કહેવત અત્યાર ના સમય માં ૧૦૦ ટકા સાચી સાબિત થયેલ છે કે ” અંધશ્રદ્ધાળુઓ હોય ત્યાં તકસાધુઓ ભુખે ન મરે ”

    ધર્મ ના નામે દરગાહો, મસ્જિદો, મંદિરો, સમાધિઓ, કબરો પર પૈસા નો વરસાદ વરસે છે, અને એમ લાગે છે કે અલ્લાહ, ઈશ્વર, પ્રભુ, ગોડ ને પૈસા ની સખત જરૂરત છે, અને તે અનુસાર અન્ધશ્રદ્ધાળુઓ જન્નત, સ્વર્ગ માં જવાની લાલચે પૈસા નો વરસાદ વરસાવે છે, અને તેના લીધે જ ધર્મ અને ઈશ્વર ના પૃથ્વી પર ના એજન્ટો ને પુરા જીવન માટે ઘી કેળા થઈ જાય છે.

    આ છે ધર્મ ના નામે જબરદસ્ત છેતરપિંડી જેના માટે અંધશ્રદ્ધાળુઓ જ જવાબદાર છે.

    Liked by 1 person

  3. પેલા તો ધર્મ અને રાજકારણ ધંધો બની ગયા છે પણ એ ધંધો હવે ઉજળી કોમના લોકો નો ધંધો ન રહેતા ચોર-લૂંટારા ડાકુ બે નંબરના પૈસાવાળા ઓ માટે નો ધંધો બની ગયો છે તારામાં માણસો નું કામ નથી અને અને પૈસાના જોરે આ લોકો બધાય ચુંટાઈ જાય છે. ધર્મ નાત-જાત તો આપણો મુખ્ય ધંધો છે એટલે એનું મહત્વ આ દેશમાંથી કોઈ દિવસ ઘટવાનું નથી બુદ્ધિનો ઉપયોગ કોઈ કરતા નથી આઝાદી પછી બધી વ્યાખ્યાઓ બદલાઈ ગઈ છે એટલે આ દેશની અધોગતિ જ થઈ રહી છે અને રેશનાલિસ્ટસ્ અને રેશનલ વિચાર ધારા ઓછી થઈ રહી છે.

    Liked by 1 person

  4. ધર્મ અને રાજકરણ બંને એક બીજાના ચુસ્ત સહયોગી બની ગયા છે.
    બંને ધુતારા છે.
    બંને રૂપિયા ના કાળા ધોળાં કરનાર સમાજના સફાઈદાર અનિષ્ટ તત્વો બની ગયા છે.
    કુદરતનો કોઈ પરચો જ આ લોકોથી સમાજને બચાવી શકે.
    ભણેલો વર્ગ સમજ તો નથી ત્યાં અભણ ક્યાં જશે.

    Liked by 1 person

    1. ‘રાજદ્વારી છેતરપીંડી’ પોસ્ટને આપના બ્લૉગ ‘કાન્તિ ભટ્ટની કલમે’ પર  ‘રીબ્લોગીંગ’ કરવા બદલ ખુબ ખુબ આભાર..

      Like

  5. જેની જીભ ખુશામત–ખોર હોય, ચામડી ગેંડા જેવી બરછટ, અસંવેદનશીલ હોય, આત્મા બુઠો હોય, તે સફળ રાજકારણી બની શકે છે. best eye opening article described in all details. Many thx Govind bhai to reproduce.

    Liked by 1 person

  6. વર્તમાન આર્થિક સામાજીક વ્યવસ્થા બધી જ પ્રકાર ની છેતરપિંડી કરવાની તક આપે છે. શક્તિ શાળી લોકો આબાદ છટકી જાય છે. ન્યાય તંત્ર વર્ષો સુધી કેસ ચલાવે છે. સાથે સાથે Absolute power corrupts absolutely. આ ચાલી રહ્યું છે

    Liked by 1 person

  7. I think more important fact facing the country today is low morale due to. Pressure of Materialism.The low morale is in every sector in the society .

    Instead of putting blame on Religion all the time,it is better to high light this fact which is eroding the country

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s