કેદારનાથનું ‘વીચારદર્શન’

કેદારનાથનું ‘વીચારદર્શન’ –કેદારનાથજી ‘ઈશ્વરેચ્છા કે પ્રારબ્ધાનુસાર બધું બને છે’, ‘બે દીવસની જીન્દગી’, ‘કોઈની આશા કરવામાં અર્થ નથી’, ‘જગતમાં, કોઈ કોઈનું નથી’, ‘આ પણ દીવસો જશે’, ‘શરીર રોગનો ભંડાર’, ‘મરણ કોઈનું…

માસીકત્રયી : 1, 2 અને 3

સ્ત્રીના વરસતા સ્ત્રીત્વ અર્થાત્ ‘માસીક ચક્ર’ અંગે કીશોરાવસ્થામાં યુવતીઓને વૈજ્ઞાનીક જાણકારી પ્રાપ્ત થાય તે માટે ‘28મી મે’ને ‘વીશ્વ માસીક આરોગ્ય વ્યવસ્થાપન દીવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ગુજરાતી સાહીત્યના ઈતીહાસમાં કદાચ…

આગાહી ખોટી પુરવાર થાય તેનું શું?

ખોટી આગાહીઓ કરનાર પર કેસ થતા હોય કે કરવા જોઈએ, તો હવામાન વીભાગનીયે પહેલાં કોને ઝપટમાં લેવા જોઈએ? – યુ આર રાઈટ, જ્યોતીષીઓને. અમુક જ્યોતીષીઓને કોઈ કંઈ પુછે નહીં તોયે…

વીજ્ઞાન પરીષદમાં કેટલું વીજ્ઞાન છે?

‘ભારતીય વીજ્ઞાન કોંગ્રેસ’ની શરુઆત હનુમાન ચાલીસાના પાઠથી થાય? ભૌતીક વીજ્ઞાન પરની ચર્ચા ગાયત્રી મન્ત્રથી કરાય? શું ઈતીહાસની જેમ વીજ્ઞાનને પણ ફરીથી લખી શકાય? શીક્ષણને આભીજાત્ય, સુવીધાભોગી, કુલીનવર્ગ સુધી સીમીત રાખીને…

કલ્પના કથાઓ – Mythologyમાં વીજ્ઞાન?

પુષ્પક વીમાન શ્રીલંકાથી અયોધ્યા સુધી રામનો પ્રવાસ? ઈ.સ. પુ. 3000થી વધારે 6 કલ્પના કથાઓ – Mythologyમાં વીજ્ઞાન? –ડૉ. બી. એ. પરીખ (આ પુસ્તકનો પાંચમો લેખ (https://govindmaru.com/2019/07/15/dr-parikh-12/)ના અનુસન્ધાનમાં..) ભારતીય સાહીત્યમાં કલ્પના…

ખરા અર્થમાં નાસ્તીક કોને કહેવાય?

ધર્મગુરુઓ અને ધર્મનું શીક્ષણ આપતાં લોકોને ખોટું કામ કરતી વખતે ભગવાનનો ભય લાગે? જો ભગવાનનો ડર હોય તો તેઓ ગરીબો પાસેથી પૈસા પડાવે? સ્ત્રીઓ અને બાળકોને ખુદની હવસના શીકાર બનાવે?…

આધુનીક મહર્ષી : પ્રા. રમણભાઈ પાઠક ‘વાચસ્પતી’

પ્રા. રમણભાઈ પાઠકે પોતાનાં લખાણોમાં રૅશનાલીઝમનાં તમામેતમામ પાસાંની ઉંડાણપુર્વક તથા અભ્યાસપુર્વકની વ્યાપક ચર્ચા કરી છે. રમણભાઈની લેખન–પ્રવૃત્તીમાં રુપીયો ગૌણ; રૅશનાલીઝમનો પ્રચાર જ મુખ્ય બાબત રહી છે. 19મી સદીમાં સુરતને નર્મદની…

ભુત લોકઅપમાં ભરાઈ ગયું!

કેટલાકને ભુત દેખાય છે, તે વાત સાચી? રાતે ભુત દેખાતું હોય તો દીવસે ક્યાં જતું રહે છે? ભુત લોકોને કેમ મારે કે હેરાન કરે છે? ભુતને ચોઘડીયું નડે? ભુતે શી…

ઉપચારની ભ્રામકતા

ડૉક્ટરોનો પણ ડૉક્ટર અને ‘દૈવી અંશ’ ધરાવતો સુરતનો ભગત બીલકુલ અસમ્બન્ધીત નીદાન કરીને મારણ/તારણ મુઠના ઉપચારો કરે છે. શું દૈવી શક્તીની મદદથી કોઈની કોઈ પણ સમસ્યાઓનો ઉકેલ શક્ય છે? એ…

ત્યાગનો દમ્ભ બડો વીચીત્ર હોય છે

સુગંધ આપવા માટે ફુલોને દીક્ષા લેવી પડે છે? સૌંદર્ય બતાવવા માટે ફુલોને મેક–અપ કરવો પડે છે? પવીત્ર જીવન જીવવાના બહાને શા માટે પરાવલમ્બી અને અપ્રાકૃતીક જીવન જીવવાનો માર્ગ પસન્દ કરવો?…