પુનર્જન્મ ન વીદ્યતે

વીભાગ : 03 પુરાણા ખ્યાલો :                                      પુર્વજન્મ, જન્મ અને પુનર્જન્મ વીશે આપનો શો ખ્યાલ છે? કર્મની ગતી અને કર્મનાં ફળ અંગે તમારો દૃષ્ટીકોણ કેવો છે? આ હૃદયહીન સમાજમાં માણસ અને…

બદલો ભલા –બુરાનો

શું પાપપુણ્યના કે કર્મના બદલાનો સીદ્ધાંત અને પુર્વજન્મ–પુનર્જન્મનો સીદ્ધાંત કામ કરે છે? શું આપણા પુર્વજ સમાજધુરન્ધરોએ કપોળકલ્પનાઓ ચલાવી, બીનપાયાદાર સીદ્ધાંતોને સત્ય તરીકે ઠોકી બેસાડ્યા? શું કુદરતમાં માનવકૃત ન્યાયનો સીદ્ધાંત કામ…

કર્મનો સીદ્ધાંત

આટઆટલાં દમન–શોષણ છતાં ભારતમાં ક્રાંતી કેમ નથી થતી? દુ:ખગ્રસ્ત– યાતનાગ્રસ્ત લોકો મુંગા મોઢે ઘોર અન્યાય કેમ સહન કરી લે છે? વર્ષોના ગોબેલ્સ–પ્રચાર દ્વારા તેઓનાં મનમાં શું ઠસાવી દેવામાં આવ્યું છે?…

રૅશનાલીઝમ અને અદ્વૈતવાદ, ભક્તીવાદ

મુ. નગીનદાસ સંઘવીનો ભ્રમ(આદ્ય શંકરાચાર્ય જેવો બીજો રૅશનાલીસ્ટ મેં જોયો–જાણ્યો નથી)ને દુર કરવા માટે પ્રા. રમણ પાઠકે કયું ચીંતન પ્રસ્તુત કર્યું? મનુષ્ય ભુતકાળની અજ્ઞાનજનીત તથા અજ્ઞાનપ્રચારક એવી નીરર્થક નીતીકથાઓ તથા…

રૅશનાલીઝમ અને એથીઝમ, એમ્પીરીસીઝમ

શું રૅશનાલીઝમમાં અનુભવ તથા પ્રયોગનો વીરોધ કરવામાં આવે છે? શું તમે રૅશનાલીઝમનો પાયો જાણો છો?  શું રૅશનાલીસ્ટો ત્રણ ત્રણ ઘોડા પર એક સાથે સવારી કરે છે? Continue reading "રૅશનાલીઝમ અને…

રૅશનાલીઝમ અને માનવીય સદગુણો

વલસાડના ડૉ. બી. જી. નાયક સાહેબે ઉપહાસભાવે પણ જે પ્રશ્ન કર્યો, સુચન કર્યું; એ ઘણું લોકહીતકારી તથા આવશ્યક સમજાવાથી રૅશનાલીઝમ અને માનવીય સદગુણો તથા સદાચાર વીશે પ્રા. રમણભાઈ પાઠકે દાખલા–દલીલ…

રૅશનાલીઝમ અને રૅશનાલીટી

કોઈ વ્યક્તી રૅશનાલીસ્ટ ન હોય તો એને ‘રૅશનલ’ કહેવાય? વીચાર–વ્યવહારમાં બધી રીતે જો કોઈ વ્યક્તી રૅશનલ અભીગમથી વીચરતી હોય, તો એને રૅશનાલીસ્ટ કહેવાય? વધુ અગત્યનું શું, રૅશનાલીસ્ટ હોવું તે કે…

રૅશનાલીઝમ અને પુર્વગ્રહો

રૅશનાલીસ્ટ પુર્વગ્રહો તથા ખોટા ખ્યાલો ધરાવતો હોઈ શકે? રૅશનાલીસ્ટ ભુમીકા વીહોણા અભીપ્રાયો બાંધે? રૅશનાલીસ્ટની પોતાની કહી શકાય એવી કોઈ જાતી કે જ્ઞાતી કે રાષ્ટ્રાભીમાન હોઈ શકે? Continue reading "રૅશનાલીઝમ અને…

રૅશનાલીસ્ટીક અભીગમ – શ્રદ્ધા પરત્વે

મુળભુત રીતે શું ‘શ્રદ્ધા’ આધ્યાત્મીક વ્યંજના ધરાવતો શબ્દ છે? શું ‘શ્રદ્ધા’ માત્ર ‘અન્ધશ્રદ્ધા’ જ છે? ‘શ્રદ્ધા’ પરત્વેના રૅશનાલીઝમના મુળભુત અભીગમની પાક્કી સ્પષ્ટતા આપતો છેલ્લો લેખ પ્રસ્તુત છે.. Continue reading "રૅશનાલીસ્ટીક…

રૅશનાલીસ્ટીક અભીગમ – શ્રદ્ધા પરત્વે (ભાગ – 2)

અસાધ્ય આપત્તીના સમયમાં કોઈ પ્રાર્થના કરે, કોઈ ગીતા વાંચે, કોઈ નવલકથા માણે, બધું જ સરખું; દુ:ખ ભુલવા માટે વાસ્તવીકતામાંથી પલાયન!... શ્રદ્ધાળુજન તો મનોમન ઉંડે ઉંડે સમજતો જ હોય છે કે…