કંઠે પાહાણ શકે ક્યમ તરી

બ્રાહ્મણના દીકરાને જન્મતાંની સાથે જંગલમાં મુકી દઈએ તો શું તે બ્રાહ્મણ બનશે? બાયોલૉજીકલ ગુણો સંક્રાંત થાય તે બાબતને વર્ણવ્યવસ્થા સાથે જોડી શકાય? કેટલાક સમ્પ્રદાયો તરફથી ક્યારેક સારી પ્રવૃત્તી થાય છે;…

ઉંઘ્યો કહે, ઉંઘ્યો સામ્ભળે

‘ગુરુ/સ્વામી/બાપુઓ’ સામાજીક સંવાદીતા ઉપર ભાર મુકે છે; પણ તેમની વચ્ચે એકતા છે? બધા પોતપોતાનાં સીંહાસનો ઉપરથી સામાજીક એકતાનો ઉપદેશ આપે છે; પરન્તુ તેઓનું આચરણ સંકુચીત, સડેલી વીચારધારા મુજબનું અને સામન્તશાહી…

એક એક કહે માહારો પંથ

માનવસમાજને કોણ વીભાજીત કરે છે, કોણ લડાવે છે અને લોહીભુખ્યો બનાવે છે? હમ્મેશાં કોણ અધર્મ આચારે છે, અન્યાય કરે છે અને શોષણ કરે છે? તે માટે શહીદ ભગત સીંહની વેદના…

જપમાળાનાં નાકાં ખર્યાં

ભક્તી માણસને કર્તવ્યહીન બનાવે છે. કૃષ્ણ અન્યાય સામે લડ્યા, સામાજીક ન્યાય માટે સંઘર્ષ કર્યો. રામ અસામાજીક તત્ત્વો સામે લડ્યા. અન્યાય, શોષણનો સામનો કરવાને બદલે રામ–કૃષ્ણની મુર્તીમાં કંઈક વીશેષ સત્ત્વ છે…

કથા સુણી સુણી ફુટ્યા કાન

રામનામરટણથી કાળાં કામોના પરીણામથી બચી શકાય એમ કહેવું તે ભ્રષ્ટાચારનું પ્રથમ મજબુત પગથીયું છે. રામકથા ઉપર કોઈને વીશ્વાસ હોય તો તેની ભાવનાને ધક્કો પહોંચે તેવું ન કરવું જોઈએ, આ રુપાળો…

સદ્ ગુણ અને પુરુષાર્થ વીના ઉદ્ધાર કે મુક્તી શક્ય નથી

...કેદારનાથજી... ભારતભુમીમાં જ ફરીફરીને ઈશ્વરના અવતારો કેમ થતા આવ્યા છે? પાપ વધી જાય એટલે ઈશ્વર અવતાર લે છે એવું મોટા મોટા ગ્રંથોમાં લખેલું છે. તો ભારતભુમીમાં જ ફરીફરીને પાપની વૃધ્ધી…

સમ્પ્રદાયો માનવગૌરવનો ભંગ કરે છે

સમ્પ્રદાયો માનવગૌરવનો ભંગ કરે છે રમણ પાઠક (વાચસ્પતી) ભારત દેશમાં નાનાંમોટાં સાત લાખથીય વધુ ગામો. અને પ્રત્યેક ગામમાં ઓછામાં ઓછું એક દેવસ્થાન તો હશે જ. યાત્રાધામોમાં તો મન્દીરોનો વસતીવધારો અનેક…

સૌને પોતાનો વાડો મોટો કરવો છે

સૌને પોતાનો વાડો મોટો કરવો છે સ્વામી સચ્ચીદાનન્દજી આપણે ત્યાં અધ્યાત્મની જગ્યાએ સામ્પ્રદાયીકતા ફાલીફુલી છે. અધ્યાત્મની સતત વાતો કરનારા પણ સાચા અર્થમાં આધ્યાત્મીક નથી હોતા. આવા લોકોને પણ ભૌતીક સુખસગવડો…

ખાંધ પર બેઠેલાં

ખાંધ પર બેઠેલાં મનુભાઈ પંચોળી ‘દર્શક’ (તારીખ 01 ફેબ્રુઆરી, 1995ના ‘ભુમીપુત્ર’ પખવાડીકમાં પાંડુરંગ શાસ્ત્રીની વીચારસરણીનું મુલ્યાંકન કરતો લેખ ‘કંઠે પાહાણ શકે ક્યમ તરી’ પ્રસીદ્ધ થયો હતો. આ લેખના સમર્થનમાં ‘ઝેર તો…